یعنی چه
اصطلاح «ستهٔ سنائی» در تاریخ ادبیات فارسی به مجموعهٔ شش منظومه و مثنویِ حکیم سنایی غزنوی اشاره دارد. این آثار شامل عقلنامه، عشقنامه، کارنامهٔ بلخ، سیرالعباد الی المعاد، طریقالتحقیق و بهرام و بهروز (یا تحریمة القلم) هستند که پایهگذار سبک شعر عرفانی در زبان فارسی به شمار میروند.
تلفظ
واژهٔ «سِتّه» با کسرهٔ سین و تشدید و فتحهٔ تاء تلفظ میشود که در زبان عربی به معنای عدد شش است و در ترکیب با «سنائی» به صورت مضاف و مضافالیه خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «شش مثنوی سنایی» یا «آثار ششگانه سنایی»، عبارت ۸ حرفی «سته سنائی» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در متون آکادمیک و شرقشناسی، برای اشاره به این مجموعه اثر از عبارت معادل انگلیسی آن استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که کلمهٔ «ستّه» خود ریشهٔ عربی دارد، در زبان عربی این ترکیب به صورت ستة السنائي یا مثنویات ششگانه ترجمه و شناخته میشود.
به فارسی
معادل خالص و روان فارسی این اصطلاح، «ششگانهٔ سنایی» یا «مثنویهای ششگانهٔ حکیم سنایی» است که به آثار منظوم دورهٔ پختگی و عرفان او اشاره دارد.
در قرآن
ترکیب «سته سنائی» یک اصطلاح مکتوب ادبی مربوط به قرن ششم هجری است و در قرآن وجود ندارد؛ با این حال، واژهٔ ریشه یعنی «سِتَّة» به معنی عدد شش، در آیاتی مانند «فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ» (در شش روز، سوره اعراف آیه ۵۴) به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل سته سنائی
اصطلاح «ستهٔ سنائی» یک ترکیب واژگانی مستقل با معنای لغوی مجزا در زبان فارسی نیست، بلکه یک عنوان تخصصی در حوزهٔ تاریخ ادبیات و نسخهشناسی است. واژهٔ «ستّه» در عربی به معنای عدد «شش» است و تذکرهنویسان و مصححان متون کهن، این اصطلاح را برای نامگذاری و دستهبندی شش مثنوی برجسته و مکتوب حکیم سنایی غزنوی (شاعر بلندآوازهٔ قرون پنجم و ششم هجری) به کار بردهاند.
این منظومههای ششگانه معمولاً شامل عقلنامه، عشقنامه، کارنامهٔ بلخ، سیرالعباد الی المعاد، طریقالتحقیق و بهرام و بهروز هستند. اهمیت این آثار در آن است که سنایی با سرودن آنها پایهگذار رسمی ورود عرفان و حکمت به ساختار شعر فارسی، به ویژه قالب مثنوی شد که بعدها مسیر را برای ظهور شاهکارهای عطار و مولوی هموار کرد.