یعنی چه
مداراة که در فارسی بیشتر به صورت مدارا یا مدارات به کار میرود، به معنای کنار آمدن، فروخوردن خشم و رفتار همراه با سعهٔ صدر در مواجهه با تفاوتها یا رفتارهای ناخوشایند دیگران است. این واژه واژهای کلاسیک و اخلاقی است و به سازگاری اجتماعی اشاره دارد.
تلفظ
این واژه در اصل عربی با تنوین یا تاء تانیث در آخر (مُداراة) تلفظ میشود، اما در زبان فارسی غالباً به صورت «مدارات» یا «مدارا» تلفظ و نگارش میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژهٔ «مداراة» به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای مفاهیمی چون نرمی، ملایمت و سازش با خلق شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، واژگانی چون Tolerance برای رواداری اجتماعی و Forbearance برای خویشتنداری اخلاقی معادلهای دقیقی هستند.
به عربی
مفهوم مداراة در زبان عربی با واژههای اخلاقی دیگری چون الرفق (نرمی در رفتار) و التسامح (رواداری) همپوشانی نزدیکی دارد.
به فارسی
معادلهای اصیل و دقیق فارسی این واژه شامل رواداری، بردباری، سازش، نرمخویی و کنار آمدن با خلق است.
نماد چیست
در مفاهیم فرهنگی و مدرن، مدارا و رواداری با نمادهایی چون شاخه زیتون به نشانه آشتی و صلح، یا ترازو به نشانه حفظ تعادل و اعطای حق برابر به دگراندیشان معرفی میشود. در ادبیات سنتی نیز مظهر عقلانیت و حلم اخلاقی است.
جمعبندی و توضیح کامل مداراة
واژهٔ «مداراة» که در زبان فارسی بیشتر به صورت «مدارا» یا «مدارات» به کار میرود، ریشه در فرهنگ اخلاقی و زبان عربی دارد. این کلمه در اصل از ریشهای به معنای نرمی کردن و ملاطفت با دیگران گرفته شده است تا در روابط اجتماعی از اصطکاک، تندی و خشونت پرهیز شود. در ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی، مدارا یکی از والاترین فضایل اخلاقی و نشانهای از عقلانیت و سعهٔ صدر انسان به شمار میرود.
اگرچه خود این لفظ به صورت مستقیم در متن قرآن کریم ذکر نشده، اما روح و مفهوم آن در قالب دستور به رفق، حلم، عفو و نرمخویی با مردم به طور گسترده مورد تأکید قرار گرفته است. در دنیای امروز نیز این مفهوم در قالب واژه «رواداری» یا تسامح اجتماعی بازتعریف میشود که اساس همزیستی مسالمتآمیز در جوامع چندصدایی است.