یعنی چه
این واژه در لغت به معنای لباس غیررسمی، لباس کار یا پوشش فرسودهای است که انسان برای حفظ لباسهای فاخر خود در هنگام کار یا استراحت در خانه به تن میکند. در زبان فارسی امروز گاهی به دلیل شباهت ظاهری با واژه «مبتذله» (به معنی سخیف و پیشپاافتاده) اشتباه گرفته میشود.
تلفظ
این کلمه در لغتنامههای اصیل با مکسور بودن حرف اول (مِ) و مفتوح بودن حرف سوم (ذَ) به صورت «مِبْذَلَة» ضبط شده است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای «لباس کار»، «جامه کهنه» یا «لباس دمدستی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
با توجه به دو کاربرد محتمل، اگر منظور جامه کهنه باشد معادلهای فوق درست است؛ اما اگر به اشتباه به جای «مبتذله» به کار رود، معادل آن کلماتی مثل Vulgar یا Cheap خواهد بود.
به فارسی
برابرهای اصیل و روان فارسی این واژه شامل «جامه بادروزه» (لباسی که هر روز پوشیده میشود)، «لباس کار» و «تنپوش مندرس» است.
در قرآن
کلمه «مبذله» یا ریشه ثلاثی آن (بذل) در متن قرآن مجید به کار نرفته است. گاهی این واژه به دلیل شباهت املایی با واژههایی چون «مذبله» (به معنی زبالهدان) یا نام سوره «المجادلة» اشتباه میشود.
نماد چیست
در معنای اصیل خود، این کلمه نمادی از زندگی ساده، کارگری و به دور از تجملات و آراستگی رسمی است. در فرهنگ معاصر، در صورت خلط با واژه مبتذل، معنای سقوط ارزش و ابتذال فرهنگی را متبادر میکند.
جمعبندی و توضیح کامل مبذله
واژه «مبذله» از ریشه عربی «ب ذ ل» مشتق شده است که در اصل به معنای بخشیدن، صرف کردن یا دمدستی و بیارزش ساختن چیزی است. در لغتنامههای کهن، این واژه دقیقاً به معنای جامه یا لباس کهنه و فرسودهای کاربری دارد که فرد برای کارهای روزمره یا داخل خانه استفاده میکند تا لباسهای نو و رسمیاش آسیب نبینند.
نکته مهم در بررسی این کلمه، تمایز آن با دو واژه دیگر است؛ اول واژه «مبتذله» (ریشه ابتذال) که در زبان فارسی امروز به معنای سخیف و بیارزش بسیار رایج است و دوم واژه «مذبله» (ریشه ذبل) که به معنی زبالهدان است و نباید با مبذله اشتباه شود.