یعنی چه
انتظار و چشم به راهی حالتی نفسانی و رفتاری است که در آن فرد با امیدواری یا نگرانی، منتظر وقوع یک رویداد، آمدن یک شخص یا تحقق یک هدف میماند. این واژه در زبان عامه و ادبیات به حالت تعلیق میان وضع موجود و وضع موعود اشاره دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عباراتی مانند ترقب، توقع، تربص، ترصد یا خودِ چشمبهراهی به عنوان پاسخهای هممعنی به کار میروند.
به انگلیسی
بسته به لحن متن، میتوان از اصطلاحاتی مانند expectancy نیز برای نشان دادن حالت منتظر بودن استفاده کرد.
به عربی
واژه انتظار خود ریشه عربی دارد و از ثلاثی مجرد «ن ظ ر» گرفته شده است.
به ترکی
کلمه Bekleyiş دقیقترین معادل احساسی برای چشمبهراهی در ادبیات ترکی است.
به فارسی
در زبان فارسی سره و اصیل، ترکیبهایی مثل چشمبهراه بودن، نگراندگی، دوری عاشقانه و امیدواری برای توصیف این حالت روحی به کار میروند.
در قرآن
مفهوم انتظار در آیات متعددی مانند آیه ۳۰ سوره سجده («فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَانْتَظِرْ إِنَّهُمْ مُنْتَظِرُونَ») و آیه ۳۱ سوره طور آمده است که بر صبر همراه با پیشبینی حکم یا عذاب الهی دلالت دارد. همچنین بنا بر نظر مفسران، واژه «نظر» در برخی آیات به معنی انتظار و توقع به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل انتظار و چشم به راهی
انتظار و چشم به راهی پدیدهای با ابعاد عمیق لغوی، ادبی و مذهبی در فرهنگ ماست. از نظر واژهشناسی، این مفهوم ریشه در نگاه کردن طولانی به مسیر دارد و در طول زمان به حالتی قلبی میان بیم و امید تبدیل شده است. در ادبیات فارسی، چشمبهراهی همواره نماد دوری، صبر عاشقانه، و نمادهایی ملموس مانند «چشمِ بر در دوخته» و «غروب» بوده است.
از دیدگاه مذهبی و قرآنی نیز این واژه فراتر از یک توقف ساده است؛ بلکه به عنوان یک جریان پویا، مظهر امید به گشایش (فرج)، عدالتخواهی و پویایی جامعه شناخته میشود. آیات قرآن انسان را به تدبر در عاقبت امور و داشتن انتظارِ هدفمند دعوت میکنند.