یعنی چه
مگس اسب به گروهی از مگسهای بزرگ، تنومند و گزنده از خانواده حشرات تابانیده (Tabanidae) گفته میشود. حشرات ماده در این گونه برای تخمگذاری نیاز به پروتئین خون دارند و با قطعات دهانی تیغمانند خود، پوست پستانداران بهویژه اسب، گاو و گاهی انسان را به شکل دردناکی برش داده و از خون آنها تغذیه میکنند.
تلفظ
این ترکیب واژگانی در زبان فارسی به صورت «مَگَسِ اَسب» (magas-e asb) تلفظ میشود و از دو واژه آشنای مگس و اسب تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این پرسش معمولاً خودِ «مگس اسب» (با ۶ حرف) یا معادلهای رایج دیگر آن مانند «خر مگس»، «مگس سگی» و «سهرود» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این حشره به طور عمومی Horsefly گفته میشود که ترکیب دو واژه اسب و مگس است. واژههای Gadfly و Cleg نیز در بریتانیا و متون قدیمیتر برای آن کاربرد دارند.
به عربی
در زبان عربی و متون حشرهشناسی ترجمه دقیق کلمه به کلمه آن «ذُبابَة الخَیل» است. همچنین در منابع علمی قدیمی و اصیل جانورشناسی عربی از واژه «النُّعَرَة» برای اشاره به این حشره گزنده استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی ngoài از اصطلاح مگس اسب، به این حشره «خر مگس»، «مگس سگی»، «مگس گزندهٔ دام»، «مگس خونخوار اسب» و در برخی گویشهای قدیمی «سهرود» میگویند.
نماد چیست
این حشره در فرهنگ عامه و ادبیات نماد مزاحمت دائمی، وقاحت و لجاجت است؛ زیرا تا زمان نیش زدن با سرسختی تمام هدف خود را تعقیب میکند. در ادبیات انگلیسی واژه معادل آن (Gadfly) به عنوان نماد افراد منتقد، سمج و آزاردهنده که جامعه یا حاکمان را به چالش میکشند نیز به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مگس اسب
«مگس اسب» ترکیبی از دو واژه فارسی مگس و اسب است که به گروهی از حشرات بزرگ و خونخوار از خانواده تابانیده اشاره دارد. این حشرات به دلیل ساختار دهانی خاص خود نیش بسیار دردناکی دارند و حشرات ماده آنها برای بقا و تخمگذاری ناچار به تغذیه از خون پستانداران به ویژه احشام و اسبها هستند.
این واژه در فرهنگ عامه و ادبیات کشورهای مختلف جهان، نماد بارز آزارگری مکرر، لجاجت و مزاحمتهای مداوم اما کوچک است. در فرهنگ روستایی و دامداری نیز این حشره به عنوان یکی از اصلیترین آفات فصول گرم سال و نشانه اوج تابستان شناخته میشود.
اگرچه نام خاص این حشره در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفهوم کلی و واژه عمومی «ذُباب» (مگس) در آیه ۷۳ سوره حج برای به چالش کشیدن منکران و یادآوری ضعف مخلوقات ذکر شده که از نظر معنایی و ردهبندی زیستی با این حشره در یک گروه قرار میگیرد.