یعنی چه
شعبدهباز به کسی گفته میشود که با استفاده از سرعت دست، ترفندهای فیزیکی، ابزارهای مخصوص و ایجاد خطای دید در مخاطبان، کارهایی عجیب و خارقالعاده به نمایش میگذارد که در واقعیت ناممکن به نظر میرسند.
مترادف
این واژهها در متون کهن و معاصر فارسی به عنوان جایگزین یا هممعنای شعبدهباز به کار میروند.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، پاسخ اصلی برای این مفهوم معمولاً خود واژه «شعبده باز» یا واژههای مترادفی مثل «تردست» است.
به انگلیسی
واژه Magician عامترین کلمه برای شعبدهباز است، در حالی که Illusionist تخصصیتر بوده و به کسانی گفته میشود که خطای دید بزرگ روی صحنه ایجاد میکنند.
به عربی
در زبان عربی «مشعوذ» دقیقترین معادل برای شعبدهباز (کسی که با سرعت دست فریب ادراکی ایجاد میکند) است، هرچند کلمه ساحر نیز در بافتهای عامیانه استفاده میشود.
به ترکی
واژه hokkabaz ریشه مشترک فرهنگی با مفهوم حقهباز در فارسی دارد و رایجترین معادل برای شعبدهباز و تردست در زبان ترکی است.
به فارسی
واژه «شعبدهباز» یک ترکیب عربیـفارسی است؛ «شعبده» تغییریافته واژه عربی «شَعْوَذَة» به معنی تردستی است و «باز» پسوند فاعلی فارسی است. معادلهای اصیل و خالص فارسی آن کلماتی مانند «تردست» و «چشمبند» هستند.
جمعبندی و توضیح کامل شعبده باز
شعبدهباز هنرمندی است که با تکیه بر خطای ادراک، تمرکز بالا و سرعت عمل، واقعیت را در برابر دیدگان مخاطب دگرگون جلوه میدهد. این حرفه که ریشه در تاریخ کهن نمایشهای سرگرمکننده دارد، همواره آمیزهای از علم فیزیک، روانشناسی و مهارتهای حرکتی بوده است و هدف آن ایجاد شگفتی در بیننده است.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، شعبدهباز و مفهوم شعبده علاوه بر جنبه سرگرمی، بار معنایی کنایی نیز دارند. شاعرانی چون حافظ و خیام از تعابیری مانند «چرخ شعبدهباز» یا «فلک شعبدهباز» برای توصیف فریبندگی، بیوفایی و دگرگونیهای ناگهانی روزگار استفاده کردهاند تا نشان دهند دنیا چگونه با ظواهر خود انسان را به بازی میگیرد.