یعنی چه
واژهٔ نا به سامان (که معمولاً به صورت نابسامان نوشته میشود) به وضعیت، کار یا حالتی اطلاق میشود که نظم، انضباط و قرار منطقی خود را از دست داده و دچار آشفتگی، پریشانی و بیسرانجامی شده باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «نٰا بـِ سٰا مٰان» با صامتها و مصوتهای مشخص فارسی است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، کلمهٔ نا به سامان (با احتساب فضاهای مجزا یا به صورت یکپارچه) با ۹ حرف به عنوان پاسخ شناخته میشود و طراحان جدول معمولاً از راهنماهایی چون آشفته یا بینظم استفاده میکنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن متن، برای توصیف ساختارهای آشفته از Disorganized و برای وضعیتهای بحرانی و پر هرجومرج از Chaotic استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای بیان مفهوم بیسامانی و آشفتگی ساختاری، از تعابیری همچون مختل، غیر منظم یا فوضوی (هرجومرجگونه) بهره میبرند.
به فارسی
واژگان جایگزین و معادلهای دقیق فارسی آن عبارتند از: آشفته، بینظم، پریشان، نامرتب، مختل، پراکنده، بیسازوبرگ و بیسرانجام.
جمعبندی و توضیح کامل نا به سامان
واژهٔ «نا به سامان» یا «نابسامان» صفت و ساختاری خالص در زبان فارسی است که از پیشوند نفی «نا»، حرف اضافه «به» و اسم «سامان» (به معنی نظم، ترتیب، آراستگی یا لوازم زندگی) تشکیل شده است. این واژه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و عمید به معنای آشفتگی، منقلب بودن، بینظمی و حتی در متون کهن به معنی بیسازوبرگ بودن به کار رفته است.
در کاربردهای معاصر و ادبیات مدرن، نابسامانی همواره به عنوان یک مفهوم انتزاعی برای توصیف اوضاع آشفته اجتماعی، اقتصادی، اداری و یا حتی احوال پریشان روحی و روانی انسانها استفاده میشود و نمادی از کلاف سردرگم و خروج از مدار انضباط است.