یعنی چه
این عبارت برای توصیف فرد یا نیرویی درونی (مانند وجدان) به کار میرود که رفتار، گفتار یا کرداری را با شدت و مکرراً مورد انتقاد و ملامت قرار میدهد. این واژه حالتی از نکوهش افراطی یا ساختاریافته را بیان میکند.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی از واژه فارسی «بسیار» به سکون سین و یار، و «نکوهشکننده» از ریشه نکوهیدن است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «بسیار نکوهش کننده» به عنوان راهنما آمده و پاسخ دقیق آن خودِ این ترکیب ۱۵ حرفی یا معادل مبالغهای عربی آن یعنی «لوام» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از صفاتی استفاده میشود که بر شدت انتقاد و ملامتگری دلالت دارند.
به عربی
در زبان عربی صیغه مبالغه «لوّام» دقیقترین همپوشانی معنایی را با این عبارت صفت مرکب فارسی دارد.
در قرآن
این مفهوم صریحاً در قرآن کریم در سوره قیامت آیه ۲ به کار رفته است: «وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ»؛ که در تفاسیر به وجدان بیدار انسان تعبیر شده است که او را پس از خطا به شدت نکوهش میکند.
جمعبندی و توضیح کامل بسیار نکوهش کننده
عبارت «بسیار نکوهشکننده» یک صفت مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب قید مقدار «بسیار» و صفت فاعلی «نکوهشکننده» (از مصدر نکوهیدن) ساخته شده است. این اصطلاح به فرد، زبان یا ساختاری اشاره دارد که با شدت و مداومت به عیبجویی، سرزنش و ملامت دیگران یا خود میپردازد و در ادبیات اخلاقی و نمادین، بازتابدهنده نقد تند و ملامتگری افراطی است.
در فرهنگ و معارف اسلامی، این عبارت دقیقترین برگردان فارسی برای اصطلاح قرآنی «لوّام» و «نفس لوّامه» است. نفس لوامه همان نیروی درونی و وجدان اخلاقی انسان است که او را هنگام ارتکاب گناه یا تقصیر در کار خیر، مورد عتاب و سرزنش شدید قرار میدهد تا فرد به مسیر اصلاح و توبه بازگردد.