یعنی چه
واژه پرجرم یک صفت ترکیبی در زبان فارسی است که بیشتر در علوم فیزیک، نجوم و کیهانشناسی به کار میرود و به ویژگی اجسام یا پدیدههای فضایی (مانند ستارهها، سیارات یا سیاهچالهها) اشاره دارد که مقدار ماده تشکیلدهنده یا جرم فیزیکی آنها فوقالعاده زیاد است. در کاربردهای غیررسمی حقوقی نیز به معنای فردی با بزههای متعدد استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت «پُرْجِرْم» (por-jerm) است که از پیشوند صفتساز «پُر» و واژه «جرم» تشکیل شده است.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل خود واژه «پرجرم» است که ۵ حرف دارد. همچنین واژههای سنگینجرم یا گرانجرم نیز به عنوان معادلهای آن مطرح میشوند.
به انگلیسی
در متون علمی و اخترشناسی انگلیسی، برای توصیف ستارهها یا سیاهچالههای پرجرم از اصطلاحات Massive یا High-mass استفاده میشود. در متون حقوقی نیز Serious offender به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی مدرن برای اشاره به مفاهیم فیزیکی پرجرم از تعابیری همچون «ذو كتلة ضخمة» یا «هائل الكتلة» استفاده میشود. در مفاهیم قدیمی و حقوقی اصطلاح «عظیم الجُرم» کاربرد دارد.
نماد چیست
در فرمولهای فیزیک نماد حرفی مستقلی برای کلمه «پرجرم» وجود ندارد، اما جرم این دست از اجسام را با حرف بزرگ $M$ نشان میدهند. در اخترشناسی، جرم ستارهها و سیاهچالههای پرجرم معمولاً بر حسب واحد جرم خورشیدی و با نماد $$M_\odot$$ سنجیده و نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل پرجرم
واژه «پرجرم» یک صفت مشتق-مرکب تخصصی در زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند فارسی «پُر» و وامواژه عربی «جرم» ساخته شده است. این کلمه در لغتنامههای کلاسیک به عنوان یک مدخل مستقل و مجزا ثبت نشده، اما کاربرد علمی و اصطلاحی گستردهای در فیزیک مدرن و اخترشناسی دارد.
در حوزه کیهانشناسی، این صفت برای توصیف اجرام آسمانی بسیار سنگین مانند ستارههای غولپیکر یا سیاهچالههای ابرپرجرم به کار میرود. از سوی دیگر، به دلیل ریشه عربی کلمه جرم (به معنی گناه و بزه)، این واژه در متون حقوقی و عرفی گاه به معنای فردی با جرایم سنگین یا متعدد نیز به کار میرود، هرچند این کاربرد بسیار کمرنگتر از مفهوم فیزیکی آن است.