یعنی چه
تنقر در اصل به معنی کندوکاو، تجسس و بررسی جزئی و عمیق است. این واژه زمانی به کار میرود که فردی با دقت فراوان و گاه با وسواس به دنبال کشف حقیقت یا بررسی ابعاد مختلف یک موضوع باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت تَنقُّر (بر وزن تَفعُّل) است که حرف «ق» در آن دارای تشدید و ضمه میباشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه با توجه به تعداد حروف (۴ حرف) خود واژه «تنقر» است و به عنوان معادل تفحص یا کنکاش شناخته میشود.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، واژههایی که نشاندهنده جستوجوی دقیق و ساختاریافته هستند به عنوان معادل انگلیسی آن استفاده میشوند.
به عربی
این واژه ریشه در زبان عربی دارد و در این زبان نیز به معنای تفتیش، بحث و رسیدگی کامل به یک امر به کار میرود.
به فارسی
معادلهای روان و اصیل فارسی این واژه شامل کندوکاو، بازکاوی، کنکاش، باریکبینی و جستوجوی موشکافانه هستند.
نماد چیست
خود واژه تنقر نماد خاصی ندارد، اما ریشه آن (ن-ق-ر) در فرهنگ قرآنی با واژه «ناقور» (صور قیامت) پیوند خورده که نماد بیداری تحولخواهانه، اعلام قیامت و برانگیختگی مردگان است.
جمعبندی و توضیح کامل تنقر
واژه «تنقر» یک وامواژه عربی در زبان فارسی است که از ریشه سه حرفی «ن-ق-ر» در باب تفعّل ساخته شده است. معنای اصلی این واژه بر کنکاش، تفحص عمیق و بررسی باستانشناسانه یا وسواسیِ یک موضوع استوار است. در لغتنامههای معتبری چون دهخدا، علاوه بر معنای تجسس، به کاربردهای نادری مانند نفرین کردن مال و اهل نیز اشاره شده است.
اگرچه خود این ساختار در متنهای معاصر فارسی بسیار کمکاربرد است، اما همخانوادههای آن مانند منقار، نقیر و ناقور کاملاً شناختهشده هستند. در بافت دینی و قرآنی، ریشه این کلمه در سوره مدثر به شکل «نُقِرَ فِي النَّاقُورِ» آمده که به دمیدن در شیپور قیامت اشاره دارد و معنای کوبندگی و تحول بزرگ را تداعی میکند.