یعنی چه
این عبارت از دو جزء «نگسلد» (نشکند، پاره نشود) و «پیمان» (عهد، قرار و میثاق) ترکیب شده و به معنای استواری در عهد، وفاداری مطلق و پاره نکردن رشتهٔ مؤانست و دوستی است؛ عهدی که هرگز از هم نمیپاشد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [na-gos-la-d_pay-mān] است که «نگسلد» فعل مضارع التزامی/اخباری منفی از مصدر گسستن/گسلیدن و «پیمان» اسم ذات/معنی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «عهدی که شکسته نشود» یا عبارات مشابه ادبی، پاسخ دقیق «نگسلد پیمان» با تعداد ۱۰ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عباراتی که نشاندهنده نقض نشدن یک میثاق یا قرارداد محکم هستند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ریشههای «نکث» (شکستن عهد) یا «نقض» همراه با نفی برای بیان این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای پارسی این ترکیب شامل عباراتی چون عهد ناگسستنی، میثاق محکم، پیمان ابدی، پیمان استوار و عهد پایدار است که همگی بر تداوم یک پیوند تاکید دارند.
جمعبندی و توضیح کامل نگسلد پیمان
عبارت «نگسلد پیمان» یک ترکیب اصیل و فصیح در زبان و ادبیات فارسی است که از فعل منفی «نگسلد» (از مصدر گسستن) و اسم «پیمان» شکل گرفته است. این عبارت به طور ویژه با شعر بلندآوازه حافظ شیرازی گره خورده است، آنجا که میفرماید: «گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان / نگاه دار سر رشته تا نگه دارد»؛ نمادی از وفاداری تام و تمام و پایداری در عشق و دوستی.
اگرچه این ترکیب به صورت یک واژه واحد در لغتنامههای معیار ثبت نشده، اما معنای ترکیبی آن کاملاً روشن و ریشهدار است. از نظر ریشهشناسی، هر دو جزء واژه کاملاً ایرانی بوده و پیشینه آنها به زبانهای پهلوی و فارسی باستان بازمیگردد که مفهوم اندازه، عهد، و جدا شدن را در خود دارند.
در حوزه مفاهیم دینی و قرآنی نیز، هرچند عین این عبارت فارسی در متن قرآن نیامده، اما معادلهای مفهومی دقیقی همچون «لَا یَنقُضُونَ الْعَهْدَ» دارد که نشاندهنده اهمیت وفای به عهد و گسستن ناپذیری میثاقهای انسانی و الهی است.