یعنی چه
این عبارت حاصل به هم چسبیدن واژگان عربی آیه قرآن در گویش عامیانه است. معنای آیه به این حقیقت اشاره دارد که فاعلیت و اثر نهایی تمام امور و پیروزیها در جهان از جانب خداوند متعال است و انسانها تنها وسیله و مجری اراده الهی هستند. (همچنین در وجهی کاملاً بیارتباط، بخش اول یعنی «مارمیت» نام یک برند چاشنی غذایی بریتانیایی تهیه شده از عصاره مخمر است).
تلفظ
در صورت خوانش به صورت واژه اشتباه عامیانه: [مٰارمیتْ اَذَرمیتْ]؛ اما تلفظ صحیح و اصیل آن بر اساس آیه قرآن به صورت «مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ» است.
در جدول
در مسابقات و جدولهای شرح در متن، این عبارت عیناً با ۱۲ حرف به عنوان پاسخ مد نظر قرار میگیرد که اشاره به شکل دگرگونشده و سرهم آیه شریفه دارد.
به انگلیسی
برای کل عبارت به عنوان آیه قرآن، ترجمه انگلیسی استاندارد ذکر شده است. اگر بخش اول را مجزا فرض کنیم، نام یک چاشنی معروف بریتانیایی به نام Marmite است که در فرهنگ عامه غرب مجازاً به عنوان نماد چیزی که یا بشدت محبوب است یا بشدت منفور (love-hate) به کار میرود.
به عربی
ریشه اصلی این ترکیب غلط عامیانه، کلام وحی در قرآن کریم است.
به فارسی
ترجمه دقیق فارسی برای عبارت مبنایی این کلمه، «و تو پرتاب نکردی آنزمان که پرتاب کردی» است که جلوهای از توحید افعالی را بیان میکند.
در قرآن
این آیه درباره جنگ بدر نازل شده است؛ زمانی که پیامبر اسلام (ص) به اذن و امداد غیبی الهی، مشتی خاک یا سنگریزه به سوی لشکر مشرکان پرتاب کرد و طوفانی به پا شد که صفوف دشمن را برهم زد. قرآن تاکید میکند که اثر واقعی این حرکت از سوی خدا بود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات اسلامی و عرفانی (مانند اشعار مثنوی معنوی مولانا)، این عبارت نماد بیاختیاری انسان در برابر قدرت مطلقه الهی و نفی خودبینی در کارهای بزرگ است.
جمعبندی و توضیح کامل مارمیت اذرمیت
عبارت «مارمیت اذرمیت» به هیچ عنوان یک کلمه یا اصطلاح مستقل و اصیل در زبان فارسی، عربی یا انگلیسی نیست. این ترکیب در حقیقت یک غلط املایی فاحش و نگارش سرهم، عامیانه و شنیداری از آیه مشهور ۱۷ سوره مبارکه انفال در قرآن کریم یعنی «وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ» است. این آیه شریفه به واقعه جنگ بدر و پرتاب معجزهآسای سنگریزهها توسط پیامبر اکرم (ص) اشاره دارد که طوفانی بر ضد دشمنان ایجاد کرد.
از نظر معنایی و مفهومی، عبارت قرآنیِ نهفته در این ساختار، نماد بارز «توحید افعالی» در مذهب تشیع و فرهنگ اسلامی است که یادآور میشود فاعل حقیقی و اثرگذار نهایی در تمام پدیدهها و پیروزیها خداوند متعال است. در ادبیات عرفانی نیز به این آیه برای نفی غرور و اثبات دستگیری غیبی الهی استناد فراوان میشود.
باید توجه داشت که اگر جزء اول این عبارت یعنی «مارمیت» را به صورت کاملاً جداگانه در نظر بگیریم، با یک مارک تجاری مشهور بریتانیایی (Marmite) همنام است که نوعی خمیر و چاشنی خوراکی تیره رنگ حاصل از عصاره مخمر است و در اصطلاحات انگلیسی نماد هر امرِ دوقطبی است که افراد یا عاشق آن میشوند و یا از آن متنفر میگردند؛ اما این واژه غربی هیچ ارتباطی با کل ترکیب دوازده حرفی «مارمیت اذرمیت» ندارد.