یعنی چه
رقیق شده به ویژگی ماده یا محلولی اشاره دارد که با اضافه کردن یک مایع حلال (مانند آب) غلظت آن پایین آمده باشد. همچنین در فیزیک و هواشناسی به هوایی که چگالی و فشار آن کاهش یافته باشد (هوای رقیق) اطلاق میشود. در کاربرد مجازی نیز به معنای ضعیفتر یا کماثرتر شدن یک پدیده است.
تلفظ
تلفظ این واژه از دو بخش تشکیل شده است: «رقیق» با فتحهی راء و کسرهی قاف اول، و «شده» با ضمهی شین و فتحهی دال.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «کمغلظت شده» یا «آبکی شده»، خود واژه «رقیق شده» (۷ حرف) یا گزینههای کوتاهتری مانند آبکی، شل و تنک مد نظر قرار میگیرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی رایجترین معادل برای محلولهای شیمیایی واژه Diluted است. اصطلاح عامیانه Watered down برای مواد غذایی یا ایدههای تضعیفشده و Rarefied برای هوای کمچگال در ارتفاعات به کار میرود.
به عربی
در متون علمی و عمومی عربی، برای کاهش غلظت مایعات از واژه «مخفف» یا «ممدد» استفاده میشود که نشاندهنده افزودن ماده دیگر برای کم کردن اثر اولیه است.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه Seyreltilmiş دقیقاً به معنای رقیقسازی شده در علم شیمی و صنایع است و İncelmiş به ساختار فیزیکی نازک یا هوای سبک اشاره دارد.
به فارسی
برگردانهای اصیل و مترادفهای فارسی این واژه شامل عباراتی چون آبکی، کممایه، تنک و شل هستند که همگی مفهوم کاهش تراکم و غلظت در یک ماده را میرسانند.
نماد چیست
در اصطلاحات آزمایشگاهی و فرمولهای شیمی، برای مشخص کردن این که یک محلول یا اسید رقیق شده است و غلظت بالایی ندارد، از علامت اختصاری .dil (مخفف dilute) استفاده میکنند. در ادبیات و عرفان نیز این مفهوم میتواند نمادی از لطافت روح، نازکدلی و دوری از خشونت و زمختی (کثافت مادی) باشد.
جمعبندی و توضیح کامل رقیق شده
واژه «رقیق شده» صفت مفعولی از مصدر رقیق شدن است که ریشه اصلی بخش اول آن (رقیق) از زبان عربی و کلمه «رَقِيق» به معنای نازک و لطیف گرفته شده است. این اصطلاح امروزه در زبان فارسی کارکرد تخصصی بالایی در علوم تجربی، شیمی و هواشناسی دارد و به هر نوع محلولی که با اضافه شدن حلال دچار افت غلظت شده یا هوایی که در ارتفاعات دچار کاهش فشار و چگالی شده باشد، اطلاق میگردد.
از نظر ساختار کلمهای، این ترکیب صفت بیانی محسوب میشود که در کاربردهای روزمره و عامیانه به صورت «آبکی شده» یا «شل شده» نیز بیان میگردد. ضد آن واژه غلیظ یا متراکم است و در متون کهن فلسفی گاهی در برابر واژه «کثیف» (به معنی ضخیم و زمخت) به عنوان نماد لطافت و پاکی به کار میرفته است.
در حل جدولهای کلمات متقاطع، شناخت مترادفهای این واژه مانند تنک، کممایه و آبکی اهمیت زیادی دارد. همچنین معادلهای بینالمللی آن نظیر واژه انگلیسی Diluted و نماد آزمایشگاهی .dil از موارد پرکاربرد علمی وابسته به این مفهوم به شمار میروند.