یعنی چه
طبرسران یک واژه با معنی عام نیست، بلکه یک نام جغرافیایی تاریخی (اِعلام) است. این نام به منطقهای کوهستانی در جنوب جمهوری داغستان فعلی (شمال رود روباس و نزدیک شهر دربند) اطلاق میشود و همچنین نام قوم و زبان ساکن در آن ناحیه است. این منطقه در زمان ساسانیان اهمیت مرزبانی داشته است.
تلفظ
این واژه در منابع تاریخی و جغرافیایی کهن به صورتهای «طَبَسَران»، «طابَسران» و گاهی «تَبَرسَران» نیز ضبط و تلفظ شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد و به عنوان نام ناحیهای باستانی در قفقاز یا نزدیک دربند شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و متون لاتین، این منطقه و قومیت را با نگارشهای Tabasaran یا Tabassaran معرفی میکنند.
به فارسی
به عنوان یک نام خاص جغرافیایی، معادل معنایی مستقیم در زبان فارسی ندارد اما در بازگردانی متون تاریخی به 'ناحیه دربند قفقاز' یا 'سرزمین طبرسرانیها' اشاره دارد.
نماد چیست
قوم طبرسران در طول تاریخ به عنوان یکی از ماهرترین و نامآورترین بافندگان فرشهای سنتی، دستبافهای هندسی و گلیمهای ظریف قفقازی شناخته شدهاند؛ از این رو هنر فرشبافی نماد فرهنگی این منطقه است.
جمعبندی و توضیح کامل طبرسران
طبرسران (یا طبسران) یک واژه عمومی با معنای لغوی نیست، بلکه یک جاینام و اصطلاح تاریخی و جغرافیایی است که به منطقهای کوهستانی در جنوب جمهوری داغستان امروزی (واقع در شرق قفقاز و شمال رود روباس، نزدیک شهر دربند) اشاره دارد. این نام همچنین متعلق به قوم ساکن در این منطقه و زبان آنهاست. از زمان خسرو انوشیروان ساسانی، این ناحیه محل اسکان مرزبانان و اقوام ایرانیتبار مانند تاتها بوده تا از مرزهای دربند در برابر هجوم خزرها محافظت کنند. حاکمان این منطقه در گذشته لقب «طبرسرانشاه» داشتند.
این منطقه در تاریخ ایران اهمیت مذهبی و سیاسی بالایی داشته است؛ به طوری که شیخ حیدر، پدر شاه اسماعیل اول و بنیانگذار طریقت صفویه، در سال ۸۹۳ قمری در جریان جنگ در همین منطقه طبرسران کشته و دفن شد. از نظر نمادهای فرهنگی، مردم طبرسران به بافت فرشها و گلیمهای بسیار ظریف با طرحهای هندسی قفقازی شهرت دارند که این صنایع دستی نماد هنری آنها به شمار میرود. این واژه هیچگونه ریشه یا کاربردی در قرآن کریم ندارد.