یعنی چه
افطس یک صفت ظاهری و کالبدشناختی است و به فردی اطلاق میشود که پُل یا استخوان بینی او پایین رفته و نوک یا پرههای بینیاش پهن و گشاد باشد. این واژه کلاسیک و توصیفی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح همزه و سکون فاء و فتح طاء به صورت «أَفْطَس» است. مؤنث آن «فَطساء» و جمع آن «فُطس» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه ۴ حرفی است و معمولاً در جواب راهنماهایی مثل «پهنبینی»، «بینیپهن» یا «کسی که بینی پَخ دارد» میآید.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این حالت ظاهری بینی از اصطلاحات Flat-nosed یا Snub-nosed استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون «پهنبینی»، «خفتهبینی» و در متون کهنتر «فخیمالانف» است.
نماد چیست
این واژه بار نمادین یا مظهر مفهوم خاصی در فرهنگ نیست؛ بلکه یک صفت فیزیکی برای شکل بینی انسان یا برخی حیوانات پوزهکوتاه است، هرچند گاهی در محاوره بار طنز یا تحقیرآمیز میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل افطس
واژه «افطس» یک وامواژه عربیِ فصیح در زبان فارسی است که از ریشه ثلاثی «ف ط س» مشتق شده است. این کلمه در اصطلاح پزشکی سنتی و توصیف کالبدی، به فردی اشاره دارد که استخوان پُل بینی او فرورفته و نوک یا پرههای بینیاش پهن و پهن شده باشد که در زبان عامیانه به آن «خفتهبینی» یا «پهنبینی» میگویند. متضاد این واژه «أقنی» به معنای کسی است که بینی کشیده و برآمدگی دارد.
در تاریخ اسلام نیز برخی شخصیتها به دلیل این ویژگی ظاهری به این لقب معروف بودند؛ برای نمونه میتوان به «حسن بن حسن» از نوادگان امام سجاد (ع) اشاره کرد که به «حسن افطس» شهرت داشت. لازم به ذکر است که این کلمه در متن قرآن مجید به کار نرفته و کاربرد قرآنی ندارد، همچنین معنای آن با اصطلاح عامیانه «فِطس شدن» (به معنی مردن یا سقط شدن حیوان) کاملاً متفاوت است.