یعنی چه
ترکیبی تقویمی و قدیمی است که به ماه جمادیالثانی اشاره دارد. از آنجا که واژه «ستّه» در زبان عربی به معنای عدد «شش» است، این ماه را که ششمین ماه سال قمری است، جمادی سته مینامیدند.
تلفظ
این عبارت به صورت «جُمادی سِتَّه» یا «جُمادَی السِّتَّة» تلفظ میشود.
در جدول
در سؤالات جدول تقویمی و مذهبی، به عنوان پاسخ ماه ششم قمری کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی فصیح و معاصر، امروزه بیشتر از اصطلاحات جمادی الآخرة و جمادی الثانية استفاده میشود.
به فارسی
معادل رایج فارسی این اصطلاح تقویمی، همان «جمادیالثانی» یا ماه دوم از دو ماه جمادی است که در تداول به آن جمادیِ دوم نیز میگویند.
در قرآن
عبارت «جمادی سته» یا نام ماههای قمری (به جز ماه رمضان) به صورت مستقیم در قرآن نیامده است؛ هرچند واژه «ستة» به معنای عدد شش در آیات متعددی نظیر خلقت آسمانها و زمین در شش روز (فی ستة ایام) استفاده شده است.
نماد چیست
در نسخهنویسی و تقویمنگاری سنتی اسلامی، این ماه با علامت اختصاری «ج۲» نمایش داده میشود. از نظر ریشهشناختی، واژه جمادی با انجماد و سرمای سخت همخانواده است و نمادی از دوره سرما در زمان نامگذاری ماهها بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل جمادی سته
واژه «جمادی سته» یک ترکیب تقویمی قدیمی در فرهنگ اسلامی و عربی است که به ششمین ماه از گاهشماری هجری قمری، یعنی ماه جمادیالثانی (یا جمادیالآخره) اشاره دارد. علت این نامگذاری، بهکارگیری واژه عربی «سِتَّه» به معنی عدد شش است که موقعیت ترتیبی این ماه را در سال قمری مشخص میکند. در گذشته در تداول تقویمنویسان، برای تفکیک راحتتر، به جمادیالاول «جمادی خمسه» (جمادی پنج) و به جمادیالثانی «جمادی سته» (جمادی شش) میگفتند.
ریشه واژه جمادی از کلمه «جمد» به معنی انجماد و یخزدگی گرفته شده است، چرا که در زمان تسمیه ماههای قمری در عربستان کهن، این ماهها با فصل زمستان و سرمای شدید مصادف شده بودند. در متون کهن مکتوب و نسخههای خطی اسلامی، برای رعایت اختصار در نگارش تواریخ، این ماه را با نماد رمز «ج۲» ثبت میکردند و امروزه بیشتر در حل جدولهای کلمات متقاطع یا متون تاریخی کاربرد دارد.