یعنی چه
آیه سخره (یا آیات سخره) اصطلاحی قرآنی و روایی است و به آیهای از قرآن اطلاق میشود که بر رام بودن، فرمانبردار بودن و تحت تسخیر درآمدن جهان هستی (مانند خورشید، ماه و ستارگان) تحت فرمان و تدبیر الهی دلالت دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «آیِـه یِ سُخْ رِه» (Āyeye Sokhreh) است که واژه سخره در آن از ریشه سُخريّة و تسخیر میآید.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و ترجمههای تخصصی معارف اسلامی، از این اصطلاح با عناوین مربوط به تسخیر و انقیاد خلقت یاد میشود.
به عربی
در منابع روایی و تفسیری عربی، این آیه به هر دو عنوان شهره است که به تسخیر مواهب طبیعی اشاره دارد.
به فارسی
معادل و برگردان مفهومی این اصطلاح در زبان فارسی، «آیه تسخیر» یا «آیه رام شدن موجودات در برابر اراده الهی» است.
در قرآن
این اصطلاح دقیقاً به آیه ۵۴ سوره اعراف («إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ... وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ...») اطلاق میشود. البته برخی از علما مانند شیخ بهایی و علامه حسنزاده آملی، آیات ۵۵ و ۵۶ این سوره را نیز جزو آن دانستهاند.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و روایات اهل بیت، این آیه نماد قدرت مطلقه و تدبیر خداوند بر کائنات است. در احادیث، خواندن آن برای دفع وسوسههای شیطان، ابطال سحر، آرامش قلب و محافظت در سفر نمادین و مستحب شناخته شده است.
جمعبندی و توضیح کامل ایه سخره
آیه سخره که در اصطلاح علوم قرآنی و روایات به آیه ۵۴ سوره مبارکه اعراف اشاره دارد، یکی از آیات کلیدی در تبیین توحید ربوبی و مالکیت مطلق خداوند بر نظام هستی است. واژه «سُخره» در اینجا به معنای رام بودن و تحت فرمان درآمدن کائنات است؛ چرا که در متن آیه به صراحت ذکر شده که خورشید، ماه و ستارگان همگی مسخر و گوشبهفرمان امر الهی هستند.
این آیه علاوه بر جنبههای تفسیری و کلامی، در کتابهای ادعیه و روایات شیعه نیز جایگاه ویژهای دارد. بر اساس احادیث معتبر، قرائت این آیه (و گاه دو آیه پس از آن) برکاتی چون طهارت قوه خیال، ابطال اثر جادو و طلسم، دفع وسوسههای شیطانی و ایجاد آرامش در قلب انسان به همراه دارد و به همین دلیل قرائت آن در مناسکی چون سفر یا ورود به مساجد توصیه شده است.