یعنی چه
در زبان فارسی به جوان یا نوبالغی که تازه نخستین موهای نرم بر چهره و پشت لبش آشکار شده، نوخط میگویند. این واژه در ادبیات کلاسیک کنایه از معشوق نوخاسته و مظهر لطافت و زیبایی آغازین بلوغ است.
تلفظ
این کلمه از دو جزء «نَو» (به معنی تازه) و «خَط» (به معنی موی تازه برآمدهٔ صورت) تشکیل شده است و به صورت فتح اول و فتح سوم تلفظ میشود.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «جوان تازه پشت لب سبز شده» یا «نوجوان نوبالغ»، کلمه ۴ حرفی «نوخط» به کار میرود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم نوخط در انگلیسی، از اصطلاحات ادبی و رسمی مربوط به دوره بلوغ و جوانی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح «غلام طار» دقیقترین معادل برای توصیف جوانی است که موی عارضش تازه روییده باشد.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنی فارسی آن شامل نوبالغ، نوخاسته، برنا، تازهخط و سادهرو است که همگی به دوره آغازین جوانی اشاره دارند.
نماد چیست
در شعر و ادبیات عرفانی و غنایی فارسی، نوخط نماد تجلی تازه زیبایی، طراوت بهاری و آغاز کمال آمیخته به بلوغ است. شاعران کلاسیک مانند سنایی و نظامی از این تعبیر برای توصیف معشوق کمسن استفاده کردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل نوخط
واژهٔ «نوخط» یکی از اصطلاحات اصیل و کهن در ادبیات فارسی است که از ترکیب دو جزء «نو» (تازه) و «خط» (مجاز از نخستین موهای نرم چهره) ساخته شده است. این صفت مرکب مغلوب، دقیقاً به دورهای از زندگی یک پسر جوان اشاره دارد که در آستانهٔ بلوغ کامل قرار گرفته و آثار مو بر صورتش پدیدار گشته است.
در فرهنگهای معتبری چون دهخدا و معین، این کلمه علاوه بر معنای ظاهری، کاربردی استعاری و کنایی نیز دارد. در اشعار کلاسیک فارسی، نوخط مظهر طراوت، بیتجربگیِ جوانی و زیباییِ بکر است که غالباً برای توصیف معشوقِ نوخاسته به کار میرفته و گاه در اشعار عرفانی به عنوان نمادی از تجدید حیاتِ عالم و بهار طبیعت تصویر شده است.