یعنی چه
این عبارت در دو مفهوم حقیقی و کنایی به کار میرود؛ در بیان حقیقی به معنای افتادن و فروریختن دندانها بر اثر پیری، بیماری یا ضربه است. در بیان کنایی و ادبی، به فرتوت شدن، از دست دادن ابزار دفاعی، خلع سلاح شدن و همچنین ریختن دندان از شدت ترس و وحشت مفرط اشاره دارد. همچنین در اصطلاح دامپروری کهن، برای شتری که در سن هشتسالگی دندان میاندازد استفاده میشده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت فتحهگذاری روی حرف «ف» و «ک» در کلمه فکندن است: دَندان فَکَندَن.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «دندان فکندن» با ۱۰ حرف است که به عنوان معادل ریختن دندان یا تسلیم شدن کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به کاربرد واقعی یا کنایی از معادلهای فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاحات دقیقی برای هر دو جنبه حقیقی و کاربرد خاص دامپروری وجود دارد.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، این ترکیب نمادی از فرسودگی، از پا افتادن و مغلوب شدن است؛ به طوری که وقتی حیوانی شکاری یا دشمن دندان میافکند، یعنی دیگر توانایی آسیب زدن و دفاع از خود را ندارد و کاملاً تسلیم شده است.
جمعبندی و توضیح کامل دندان فکندن
عبارت «دندان فکندن» یا «دندان افکندن» یکی از ترکیبات کنایی و کهن در زبان فارسی است که ریشه در متون کلاسیک و ادبیات سنتی دارد. این واژه به صورت ترکیبی از «دندان» (واژه اصیل هندواروپایی) و «فکندن» (به معنی انداختن) ساخته شده و معنای تحتاللفظی آن ریزش دندانهاست.
در نگاه عمیقتر و ادبی، شاعران بزرگ از این اصطلاح برای توصیف وضعیت ناتوانی مفرط، ترس شدید یا فرتوتی استفاده میکردهاند. به عنوان مثال، زمانی که ابزار دفاعی یک جنگجو یا چنگ و دندان یک حیوان درنده از کار میافتاد، تعبیر دندان فکندن برای آن به کار میرفت که نشاندهنده خلع سلاح شدن و عجز کامل بود.
این واژه کاملاً ریشه فارسی داشته و معادلهای دقیقی در زبانهای انگلیسی و عربی برای هر دو حالتِ حقیقی (ریزش دندان) و کنایی (از دست دادن قدرت) آن وجود دارد. شناخت این اصطلاح به درک بهتر اشعار کهن و حل جداول کلمات متقاطع کمک شایانی میکند.