یعنی چه
التمخط یک واژه اصالتاً عربی و مصدر باب تفعّل است که در لغتنامهها و متون کهن به معنی پاک کردن بینی و تخلیه مخاط آن از طریق راندن هوا با فشار تعریف شده است. این واژه یک عملکرد طبیعی و بیولوژیک بدن را توصیف میکند.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی همراه با تشدید بر روی حروف «ت» و «خ» به صورت التَّمَخُّط تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه بر اساس حروف خود واژه یعنی «التمخط» با ۶ حرف یا معادل فارسی آن «فین کردن» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی رایجترین اصطلاح برای این عمل فیزیکی Blowing the nose است.
به عربی
خود واژه «التمخط» عربی فصیح است، اما در متون فقهی و احادیث از واژه «استنثار» نیز به عنوان معادل نزدیک یا فرآیند پاکسازی بینی استفاده میشود.
در قرآن
کلمه التمخط در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ با این حال، در کتابهای فقهی، احادیث پزشکی و روایات مربوط به آداب نظافت، وضو و احکام روزه کاربرد دارد.
جمعبندی و توضیح کامل التمخط
واژه «التمخط» یک وامواژه عربی در زبان فارسی است که از ریشه سه حرفی «م خ ط» مشتق شده و در لغت به معنای فین کردن، پاک کردن آب بینی و تخلیه ترشحات مجاری تنفسی با فشار هوا است. این کلمه به عنوان یک اصطلاح فیزیکی و بیولوژیک در کتب پزشکی کهن و معاجم لغوی ثبت شده است.
اگرچه این واژه کاربرد نمادین، استعاری یا ادبی خاصی در زبان فارسی ندارد، اما به دلیل حضور در متون فقهی و روایات مربوط به طهارت، نظافت فردی و احکام وضو، مورد توجه لغتنویسان قرار گرفته است. در زبان عامیانه و روزمره فارسی، امروزه به جای آن به طور کامل از اصطلاح «فین کردن» استفاده میشود.
در حوزه بازیهای فکری و جدول نیز این کلمه به عنوان یک واژه ششحرفی با ریشه عربی شناخته میشود که همخانوادههایی نظیر مخاط، امتخاط و تمخط دارد و معنای مستقیم آن بر پاکسازی مجرای بینی دلالت میکند.