یعنی چه
این واژه یک ساخت ترکیبی و دستوری در زبان فارسی است که از ترکیب حرف اضافه «به»، اسم اشاره «آن» و حرف موصول «چه» تشکیل شده است. در متون کلاسیک و ادبی برای روانی کلام و تخفیف در تلفظ، «به آنچه» به صورت «بدانچه» نوشته و خوانده میشد که معنای آن کاملاً وابسته به بافت جمله است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسره روی حرف ب، سکون روی نون و چ، و های بیان حرکت در انتها به صورت [بِ دانْ چِه] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنمای «به آنچه» یا «به چیزی که» کاربرد دارد و دقیقاً یک واژه ۶ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به نقش ساختاری کلمه در جمله، معمولاً از عبارات موصولی و حرف اضافهای استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان و امروزی این واژه در زبان فارسی معیار، عبارات «به آنچه» یا «به چیزی که» هستند که نقش پیونددهنده را در جمله ایفا میکنند.
نماد چیست
این واژه یک ابزار دستوری و پیونددهنده در ساختار زبان است؛ بنابراین ارزش نمادین، اسطورهای، آیینی یا تصویری خاصی در فرهنگ و باورهای فارسی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل بدانچه
واژه «بدانچه» یک مدخل مستقلِ ثابت در فرهنگهای لغت اصلی فارسی مانند دهخدا و معین نیست، بلکه یک ساختار ترکیبی و کهن است که از الحاق حرف اضافه، اسم اشاره و ضمیر موصولی (بـ + آن + چه) پدید آمده است. این ترکیب در متون ادبی و عبارات کلاسیک فارسی برای ایجاز و روانی کلام به کار میرفته است.
در ترجمههای کهن و معاصر قرآن کریم، این واژه کاربرد بسیار زیادی دارد و اغلب به عنوان برگردان دقیق ترکیبات عربی مانند «بِمَا» یا «إِلَىٰ مَا» استفاده میشود؛ مانند عبارت «نُؤْمِنُ بِمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا» که به صورت «ایمان داریم بدانچه بر ما نازل شده» ترجمه میگردد.
امروز این واژه در زبان گفتاری و نوشتاری معیار کاربرد چندانی ندارد و جای خود را به شکل تفکیکشدهٔ «به آنچه» داده است، اما همچنان در متون فاخر، شعر کلاسیک و ادبیات مکتوب به عنوان یک ساختار زیبای دستوری شناخته میشود.