معنی
ترکیب «دژم کردی» از صفت «دژم» به همراه فعل «کردی» ساخته شده و به معنای اندوهگین کردن، رنجاندن یا خشمگین کردن کسی است. در گفتار امروز معادلِ «ناراحتم کردی» یا «دلم را شکستی» به کار میرود.
یعنی چه
این عبارت زمانی به کار میرود که فردی با رفتار یا گفتار خود، اسباب تیرگی خاطر، دلگیری و عصبانیت شخص دیگری را فراهم کرده باشد و حالتی کلاسیک از ابراز گلایه و رنجش است.
تلفظ
تلفظ واژهٔ اول با فتحهی دال و ژژ (دَژَم) به سکون میم است و فعل بعدی نیز به صورت معمولی (کَردی) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «غمگین کردی» یا «آشفته و خشمگین ساختی» کاربرد دارد و طول آن دقیقاً ۷ حرف است.
به انگلیسی
بسته به اینکه منظور از دژم، خشم باشد یا اندوه، میتوان از عبارتهای حسّی معادل در انگلیسی استفاده کرد.
به فارسی
برگردانهای روان و امروزی این عبارت در زبان فارسی شامل مواردی چون «مغشوش کردی»، «مکدر کردی»، «پریشان کردی» و «خشمگین ساختی» است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، واژهٔ دژم غالباً نماد احوالات تیره، روزگار سخت و چهرههای درهمرفته از خشم یا غم است؛ همانطور که فردوسی برای توصیف احوال اندوهناک یا ابرهای سیاه بارانی از آن بهره گرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل دژم کردی
عبارت «دژم کردی» یک ساختار فعلی ادبی و اصیل فارسی است که از ترکیب صفت «دژم» (به معنی غمگین، آشفته، تیره و خشمگین) با فعل «کردی» پدید آمده است. ریشه این واژه به زبان فارسی میانه (پهلوی) بازمیگردد و نمایانگر حالتی است که در آن چهره و خاطر فرد از شدت اندوه یا عصبانیت درهمکشیده و مکدر شده است.
این عبارت در زبان عامیانه و روزمره امروز کمتر شنیده میشود اما در ادبیات سترگ پارسی به ویژه شاهنامه فردوسی جایگاه ویژهای دارد. معنای کنایی و کاربردی آن در دنیای امروز معادل «دلخور کردن»، «رنجاندن» یا «باعث ناراحتی کسی شدن» است و در حل جدولهای متقاطع نیز به عنوان یک پاسخ ۷ حرفی دقیق شناخته میشود.