یعنی چه
واژه گواشیر دو معنای اصلی دارد؛ نخست نام باستانی و تاریخی شهر و ولایت کرمان (برگرفته از کوره اردشیر) و دوم مخفف واژه «گاوشیر» که به نوعی گیاه از تیره چتریان و صمغ دارویی و معطر حاصل از آن اشاره دارد.
تلفظ
این کلمه در متون تاریخی و ادبی به صورت گَواشیر (Gavašīr) یا گُوآشیر (Govāšīr) تلفظ میشود.
در جدول
در سوالات جدول، کلمه گواشیر به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنمای «نام قدیم کرمان» یا «صمغ گیاهی و دارویی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای نام جغرافیایی از صورت فوتیک Govashir و برای صمغ دارویی از واژه Galbanum یا معادلهای گیاهشناسی آن استفاده میشود.
به عربی
در متون کهن عربی، نام جغرافیایی آن به صورت بردشیر ضبط شده و واژه گیاهی آن به شکل معرب جَاوَشِير به کار رفته است.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این واژه در بخش جغرافیایی «کرمان» یا «بردسیر» و در بخش زیستشناسی «گاوشیر» و «جاشیر» هستند.
نماد چیست
این واژه در بعد جغرافیایی نماد اصالت تاریخی، پایداری کویری و شکوه شهر کرمان در دوران ساسانیان است و در بعد گیاهی نماد طب سنتی و خواص دارویی و معطر گیاهان کهن به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل گواشیر
واژه «گواشیر» یکی از کلمات کهن و اصیل زبان فارسی است که دو تجلی کاملاً متفاوت دارد. در رویکرد نخست، این واژه یک نام جغرافیایی و تاریخی برای شهر و منطقه کرمان است. ریشه این نام به دوران ساسانیان و واژه «کورهٔ اردشیر» یا «گَو-اردشیر» بازمیگردد که به معنای شهر یا سرزمین اردشیر بابکان بوده و به مرور زمان به گواشیر تبدیل شده است.
در رویکرد دوم، گواشیر شکل مخفف شده واژه «گاوشیر» است. این نام به گیاهی از تیره چتریان اطلاق میشود که از ساقه آن شیرابه و صمغی سفیدرنگ و دارویی ترشح میشود. این واژه بعدها به زبان عربی نیز راه یافته و به صورت «جاوشیر» معرب شده است و در طب سنتی کاربرد درمانی گستردهای دارد.