یعنی چه
این واژه به معنای حمام آفتاب گرفتن، در آفتاب نشستن یا قرار دادن بدن در برابر تابش مستقیم خورشید به منظور کسب گرما، خشک شدن یا تجدید انرژی است. از آنجا که این واژه یک لفظ کلاسیک و مبتنی بر ریشهٔ عربی است، تعریف دقیق و روانی از کاربرد آن ارائه میشود که به عملِ در آفتابنشینی اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با فتح تاء اول و دوم، فتح شین، تشدید و فتح میم و سکون سین به صورت «تَتَشَمَّس» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر به دنبال واژهای ۵ حرفی با مفهوم آفتابنشینی یا خود را در معرض خورشید قرار دادن باشید، «تتشمس» پاسخ دقیق شماست.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم از فعل sunbathe (حمام آفتاب گرفتن) یا اصطلاح bask in the sun (لذت بردن و گرم شدن زیر نور خورشید) استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً از زبان عربی و از ریشه «ش م س» مشتق شده است. در عربی معیار، فعل «تَشَمَّسَ» یا مصدر «تَشَمُّس» دقیقاً برای عمل آفتاب گرفتن به کار میرود.
به فارسی
برگردان دقیق و سرهٔ این واژه در زبان فارسی «آفتابنشینی» یا همان اصطلاح رایج «آفتاب گرفتن» و «گرم شدن در آفتاب» است که در گفتار روزمره استفاده میکنیم.
نماد چیست
خود فعل نماد مستقلی ندارد، اما ریشهٔ اصلی آن یعنی «شمس» (خورشید) در فرهنگهای مختلف و متون کهن نماد پاکی، آشکار شدن حقیقت، گرما، حیاتبخشی و از بین رفتن تاریکی و آلودگیهاست. از این رو، تتشمس کردن به نوعی نمادِ قرار گرفتن در معرض حقیقت و پاککنندگی تعبیر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تتشمس
واژه «تتشمس» یک فعل پنجحرفی و وامواژهای با ریشهٔ عربی (ش م س) است که به معنای آفتاب گرفتن، آفتابنشینی و خود را در معرض نور و گرمای خورشید قرار دادن میباشد. این واژه در صرف زبان عربی به صورت فعل مضارع به کار میرود و در متون یا جدول کلمات به عنوان مرادفی تخصصی برای حمام آفتاب شناخته میشود.
اگرچه ریشهٔ این واژه یعنی «شمس» به کرات در قرآن کریم ذکر شده و مفاهیمی چون هدایت و روشنایی را تداعی میکند، اما خودِ این ساختار فعلی در متن قرآن نیامده و بیشتر کاربرد لغوی و معنایی دارد. متضاد این مفهوم در زبان عربی «استظلال» به معنی سایه گرفتن و پناه بردن به سایه است.
در مجموع، تتشمس ساختاری دقیق برای توصیف عملِ دریافت انرژی و گرما از خورشید است که معادلهای بسیار روانی همچون sunbathe در انگلیسی و güneșlenmek در ترکی دارد و مفهوم فرهنگی آن با نوسازی انرژی و وضوح گره خورده است.