یعنی چه
واژه «یقدران» صیغه مثنی مذکر غایب از فعل مضارع در زبان عربی (از ریشه قدر) است و به معنای «آن دو مرد یا دو شخص توانایی دارند، میتوانند یا اندازهگیری میکنند» به کار میرود. این لفظ به عنوان یک کلمه مستقل یا اسم در زبان فارسی معنایی ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه در زبان عربی با فتح ی، سکون ق، کسر د و الف ممدوده به صورت «یَقْدِرانِ» (yaqdirān) است.
در جدول
در مسابقات جدولی، این کلمه دقیقاً ۶ حرف دارد. با توجه به نایاب بودن آن در متون فارسی، احتمال دارد طراح جدول آن را به عنوان فعل عربی «آن دو قادرند» مد نظر داشته باشد یا تصحیف و غلط املایی از کلماتی چون «قدردان» یا «یقظان» باشد.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی بر اساس مفهوم فعلی و صرفی آن در زبان عربی تنظیم شدهاند.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است و صیغهای از فعل مضارع به شمار میرود.
به ترکی
ترجمه مفهومی فعل بر اساس ضمیر مثنی در زبان ترکی.
به فارسی
برگردان دقیق عبارتی آن در زبان فارسی «آن دو نفر میتوانند» یا «آن دو شخص استطاعت دارند» است. در لغتنامههای شاخص فارسی مانند دهخدا، معین و عمید مدخلی مستقل به نام «یقدران» با ریشه فارسی وجود ندارد.
در قرآن
شکل دقیق و صرفشده «یقدران» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ هرچند ریشه سهحرفی آن (ق د ر) و مشتقاتی نظیر «یقدر»، «نقدر»، «قدرنا» و «یقدرون» به فراوانی در آیات قرآن دیده میشوند.
نماد چیست
از آنجا که این کلمه از ریشه «قدر» است، در حوزه مفاهیم معرفتی و عرفانی میتواند نمادی از قدرت الهی، سنجش دقیق، سرنوشت، قضا و قدر و عاجز نبودن مخلوق در حیطهای خاص باشد.
جمعبندی و توضیح کامل یقدران
واژه «یقدران» یک واژه مستقل، اصیل یا رایج در زبان فارسی نیست و در فرهنگهای لغت معتبر فارسی معنایی برای آن ذکر نشده است. این کلمه در حقیقت شکل صرفشده یک فعل مضارع عربی (صیغه مثنی مذکر غایب) از ریشه «ق د ر» است که معنای «آن دو نفر توانایی دارند» یا «آن دو قادرند» را میدهد. این ساختار ساختگی قرآنی نیز نیست و در متن قرآن یافت نمیشود.
اگر در متون فارسی یا سوالات با این لفظ مواجه شدهاید، احتمال بالایی وجود دارد که با یک غلط تایپی، املایی یا اشتباه در استنساخ (تصحیف) روبهرو باشید. کلمات معروفی مانند «یقظان» (به معنی بیدار که در ادبیات فلسفی مشهور است)، «قدردان» (به معنی سپاسگزار) و یا فعل قرآنی «یقدرون» (میتوانند/تنگ میگیرند) نزدیکترین گزینههای احتمالی به این کلمه هستند.
با این حال، در چارچوب مسابقات جدولی یا تحلیلهای صرفی زبان عربی، این کلمه دقیقاً ۶ حرف دارد و معنای آن بر اساس ریشهاش به قدرت، استطاعت و توانایی دو فرد اشاره میکند.