یعنی چه
الهیات طبیعی شاخهای از الهیات و فلسفه دین است که تلاش میکند وجود خدا و برخی از صفات او را بدون تکیه بر کتب مقدس، وحی یا شهود دینی، و صرفاً از راه استدلالهای عقلی، منطق و بررسی پدیدههای جهان مادی تبیین و اثبات کند. در این دیدگاه، جهان خلقت و عقل انسان منابع اصلی شناخت آفریدگار هستند.
تلفظ
این عبارت ترکیبی وصفی شامل دو واژه است: «الهیات» با کسره تاء به کلمه بعدی وصل میشود و «طبیعی» با فتح طاء و باء تلفظ میگردد.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این مفهوم ۱۱ حرفی «الهیات طبیعی» است. از عبارات مشابهی چون خداشناسی عقلی یا الهیات عقلی نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
در متون فلسفی و غرب این واژه با اصطلاح Natural Theology شناخته میشود که ریشه در مفهوم لاتین theologia naturalis دارد.
به عربی
در زبان عربی و متون کلامی مسیحی و فلسفی غربی از اصطلاح «اللاهوت الطبيعي» استفاده میشود. در فلسفه اسلامی مفاهیم مشابهی ذیل «الهیات بالمعنی الاخص» یا «توحید عقلی» مطرح میگردد.
به فارسی
معادلهای فارسی و جایگزین این اصطلاح شامل «خداشناسی عقلی»، «الهیات عقلی» و «الهیات فلسفی» است که همگی بر محوریت عقل بشر در شناخت مبدأ هستی تأکید دارند.
جمعبندی و توضیح کامل الهیات طبیعی
الهیات طبیعی به عنوان یک رویکرد روششناختی در فلسفه دین، مرز مشخصی با الهیات وحیانی دارد. در حالی که الهیات وحیانی (یا نقلی) بر متن کتب مقدس، روایات و مراجع دینی استوار است، الهیات طبیعی بر این باور است که ساختار منظم جهان و قوانین حاکم بر طبیعت، خود بهترین راهنما و گواه برای اثبات وجود ناظم و صانع حکیم هستند و عقلِ خودبنیاد انسان توانایی درک این حقایق را دارد.
اگرچه اصطلاح دقیق «الهیات طبیعی» ریشه در ادبیات فلسفی غرب و قرون وسطی دارد، اما روح و روش آن یعنی دعوت به تفکر در آفرینش آسمانها، زمین و پدیدههای طبیعی برای پی بردن به خالق، به طور گسترده در آیات قرآن (آیات آفاقی) و سنت تفکر اسلامی تحت عناوینی چون برهان نظم و علیت مورد تأکید قرار گرفته است.