یعنی چه
عبارت «مصدع اوقات» از تعارفات و کنایات پرکاربرد در نامهنگاری و مکالمات محترمانه فارسی است. این اصطلاح کنایه از گرفتن وقت دیگری، ایجاد مزاحمت فکری یا کاری و مایه دردسر شدن است و معمولاً برای عذرخواهی محترمانه به کار میرود.
مترادف
متضاد
ریشه
واژه «مصدع» اسم فاعل از باب تفعیل (تصدیع) و از ریشه عربی «صَدَعَ» به معنی شکافتن، جدا کردن و ایجاد سردرد است. «اوقات» نیز جمع کلمه وقت است. ترکیب این دو مفهوم کسی را میسازد که با حضور یا کلامش باعث آشفتگی ذهنی و دردسر در زمان دیگران میشود.
تلفظ
این ترکیب با ضمه م، فتح ص، تشدید و کسر دال در کلمه اول خوانده میشود (مُصَدِّع) و سپس با کسره اضافه به کلمه اوقات متصل میگردد.
به انگلیسی
به عربی
به فارسی
در برگردان خالصتر یا عبارات جایگزین فارسی، میتوان به جای این ترکیب تعارفی، از واژههایی مانند «مزاحم وقت»، «مایه زحمت» یا «وقتگیر» استفاده کرد که دقیقاً همین بار معنایی را منتقل میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل مصدع اوقات
عبارت ترکیبی «مصدع اوقات» یکی از کنایات و تعارفات پرکاربرد در نامهنگاریهای اداری، رسمی و مکالمات محترمانه زبان فارسی است. این اصطلاح معمولاً زمانی به کار میرود که نویسنده یا گوینده بخواهد پیش از گرفتن وقت مخاطب یا به دلیل ایجاد مشغله فکری برای او، از روی ادب عذرخواهی کرده و خود را به نوعی مایه زحمت جلوه دهد.
از نظر ریشهشناسی، واژه مصدع از ریشه عربی «صدع» به معنای شکافتن و سردرد آوردن مشتق شده و در ترکیب با اوقات (جمع وقت)، مفهوم کسی را میسازد که با حضور یا کلام خود باعث آشفته شدن زمان دیگری میشود. هرچند این ترکیب به صورت مستقیم در قرآن نیامده، اما ریشه آن کاربردهای متعددی در متون کهن دارد و امروزه نمادی از تواضع کلامی در روابط اجتماعی به شمار میرود.