یعنی چه
واژه مکروا یک فعل ماضی و جمع مذکر غایب از ریشه عربی مکر است. این کلمه به معنای آن است که گروهی از افراد به صورت پنهانی و دور از چشم دیگران، نقشه یا تدبیری اندیشیدهاند. اگرچه در ریشه اصلی عربی به هر نوع چارهاندیشی مخفیانه (چه خوب و چه بد) گفته میشود، اما در زبان فارسی و عرف امروز بیشتر بار معنای منفی، یعنی نیرنگ و توطئه به خود گرفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مَکَرُوا (مَ - کَ - رو) است که در آن حروف میم و کاف دارای فتحه، و حرف راء دارای ضمه است و به واو مدی ختم میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «حیله کردند»، «نیرنگ زدند» یا «نقشه کشیدند» به کار میرود و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این فعل از عباراتی که به نقشهکشی یا توطئهچینی مخفیانه گروهی اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود اصالتاً عربی است و مترادفهای هممعنی آن در این زبان شامل افعالی است که به فریب، نیرنگ یا تدبیر پنهانی گروهی دلالت میکنند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی و عبارات فعلی جایگزین برای این واژه شامل حیله کردند، نیرنگ بافتند، خدعه کردند، ترفند زدند و توطئه کردند میباشند.
در قرآن
این واژه و مشتقاتش ۴۳ بار در قرآن کریم ذکر شدهاند. خود فعل «مَکَرُوا» در آیات متعددی مانند آیه ۵۴ سوره آلعمران آمده است: «وَمَكَرُوا وَمَكَرَ اللَّهُ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ». در کاربرد قرآنی، مکر به معنای تدبیر پنهانی است؛ مکر انسانها اغلب برای آسیب زدن و توطئه است، اما مکر الهی به معنای خنثی کردن این نقشهها با تدبیری برتر و پنهان است.
جمعبندی و توضیح کامل مکروا
واژه مَکَرُوا کلمهای وامگرفته از زبان عربی است که صیغه جمع مذکر غایب در فعل ماضی محسوب میشود و به معنای «آنها نقشه کشیدند» یا «حیله کردند» است. در ریشهشناسی اصلی این کلمه، مکر به معنی هر نوع چارهجویی مخفیانه و زیرکانه است که میتواند در امور خیر یا شر استفاده شود؛ با این حال، در زبان فارسی و ادبیات عامه، بار معنایی آن کاملاً به سمت جنبههای منفی مانند توطئه، خدعه و فریب متمایل شده است.
بیشترین کاربرد و شهرت این لفظ در میان فارسیزبانان به واسطه آیات قرآن کریم به ویژه آیه تقابل تدبیر الهی با توطئه کافران است. در فرهنگ دینی، این کلمه نمادی از بیسرانجام بودن نقشههای پنهانی دشمنان در برابر حکمت و تدبیر برتر خداوند به شمار میآید و در ادبیات کلاسیک فارسی نیز به عنوان مترادفی برای نیرنگزدن استفاده میشود.