یعنی چه
«مَپوش» شکل کهن و ادبی فعل نهی «نپوش» یا «نپوشان» است. این واژه در دو معنای مادی (دستور به بر تن نکردن جامه و لباس) و معنای مجازی و ادبی (نهی از پنهان کردن، مستور ساختن یا کتمان کردن یک راز یا حقیقت) به کار میرود.
تلفظ
این واژه با فتح ميم (مَ) و سکون پاء و واو کشیده تلفظ میشود: [ma-pūš].
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «نپوش»، «پنهان مکن» یا «مستور نساز»، واژه ۴ حرفی «مپوش» قرار میگیرد.
به انگلیسی
با توجه به سیاق متن، در زبان انگلیسی برای معنای جامه بر تن نکردن از Do not wear و برای پوشاندن اشیاء یا کتمان حقیقت از Do not cover یا Do not conceal/hide استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای روان فارسی امروز این واژه شامل عباراتی چون «نپوش»، «نپوشان»، «مخفی مکن»، «آشکار کن» و «کتمان مکن» است. در ساخت واژگانی، از پیشوند نهی کلاسیک «مَـ» به همراه بن مضارع «پوش» تشکیل شده است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و عاشقانه فارسی، «مپوش» (به ویژه در ترکیبهایی مانند مپوش روی) نماد و مظهر دعوت معشوق یا حقیقت به تجلی، عیان کردن زیبایی، دوری از بخل در نشان دادن حسن، و همچنین مظهر صداقت و افشای راستی در برابر ریاکاری و پنهانکاری است.
جمعبندی و توضیح کامل مپوش
واژه «مَپوش» یک فعل نهی کلاسیک و ادبی در زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند نهی «مَـ» و بن مضارع «پوش» (از مصدر پوشیدن) ساخته شده است. این ساختار در فارسی کهن بسیار رایج بوده و امروزه در زبان گفتار و نوشتار معاصر جای خود را به «نپوش» یا «نپوشان» داده است.
این کلمه هم در معنای مادی و ملموس کلمه (عدم استفاده از پوشاک و جامه) کاربرد دارد و هم در متون نظم و نثر ادبی به صورت مجازی در معنای «پنهان مکن»، «کتمان مکن» و «مستور مدار» به کار میرود؛ چنانکه شاعران برجستهای چون سعدی از آن برای دعوت به آشکار کردن زیبایی و حقیقت بهره بردهاند.