یعنی چه
واژهٔ «بخیلان» از ترکیب کلمهٔ عربی «بخیل» با نشانهٔ جمع فارسی «ان» ساخته شده است. این کلمه در لغت به معنای افراد خسیس، ممسک، تنگنظر و ناخنخشک است؛ یعنی کسانی که دارایی، مال، یا حتی علم و دانش خود را از دیگران دریغ میکنند و تمایلی به بخشش و دستگیری از نیازمندان ندارند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «بُخیلان» (bo-khi-lān) است که حرف اول آن یعنی «ب» دارای ضمه (ـُ) میباشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این کلمه به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی همچون «خسیسها»، «تنگچشمان» یا «جمع بخیل» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم بخیلان در زبان انگلیسی معمولاً از واژه Misers (به معنی افراد خسیس) یا ترکیباتی مثل Stingy people استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، کلمهٔ «بخیل» به صورت مکسر جمع بسته میشود و معادل دقیق کلمه بخیلان، «البُخَلاء» است.
در قرآن
خود واژهٔ فارسی «بخیلان» در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما ریشهٔ عربی آن یعنی «بخل» و مشتقاتش ۱۲ بار در ۸ آیه مختلف تکرار شدهاند. قرآن کریم بخلورزیدن را صفتی بسیار ناپسند و ناشی از وسوسههای شیطان دانسته است؛ برای نمونه در آیه ۳۷ سوره نساء میفرماید: «الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ» (کسانی که بخل میورزند و مردم را نیز به بخل فرمان میدهند).
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، بخیلان نماد دلبستگی افراطی به دنیا، حرص، تنگدلی و عدم اعتماد به روزیرسانی پروردگار هستند. در تمثیلهای سنتی، فرد بخیل گاهی به «موش» (که دانه را جمع و پنهان میکند) یا «قارون» تشبیه میشود. سعدی در اشعار خود مال بخیل را به چیزی تشبیه میکند که تنها با رفتن خودش به زیر خاک، از خاک بیرون میآید و به دست دیگران میرسد.
جمعبندی و توضیح کامل بخیلان
واژه «بخیلان» جمع فارسی کلمه عربی «بخیل» است که در فرهنگ لغت و ادبیات ما به افراد خسیس، ممسک و ناخنخشک اطلاق میشود. این افراد کسانی هستند که با وجود دارا بودن تمکن مالی یا امکانات، از بخشش و کمک به دیگران خودداری کرده و دارایی خود را پنهان یا ذخیره میکنند.
از نظر اخلاقی، دینی و ادبی، بخیلان همواره مورد نکوهش قرار گرفتهاند. در آیات قرآن کریم صفت بخل مایه تیره روزی دانسته شده و در ادبیات فارسی نیز شاعران بزرگی چون سعدی و حافظ، بخیلان را به دلیل نداشتن روحیه جوانمردی و کرامت سرزنش کرده و آنها را در برابر فتیان و سخاوتمندان قرار دادهاند.