تلفظ
واژه مقراض با کسره مِ و سکون ق خوانده میشود و واژه قیچی با فتح ق و سکون ی تلفظ میگردد.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، عبارت «مقراض و قیچی» یک پاسخ ده حرفی است. از مترادفهای سنتی آن میتوان به مقص، کازود و دوکارد اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه عمومی برای قیچی Scissors است و برای قیچیهای بزرگ خیاطی یا باغبانی پرقدرت از Shears استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مدرن امروزی بیشتر از واژه مِقصّ استفاده میشود، هرچند مِقراض نیز اسم آلت فصیح از ریشه قرض است.
به ترکی
واژه قیچی خود ریشه در زبانهای ترکی قدیم (جغتایی/ایغوری) دارد. با این حال در ترکی استانبولی مدرن از واژه Makas استفاده میکنند.
به فارسی
در پارسی اصیل و متون کهن ادبی به جای مقراض (عربی) و قیچی (ترکی)، از واژگانی نظیر کازود، دوکارد، گاز یا برنس استفاده میشده است.
نماد چیست
در ادبیات و نمادشناسی، مقراض و قیچی کنایه از بریدن پیوندها، جدایی، پایان دادن به گفتگو (مقراض کلام) و بریدن تعلقات مادی است.
جمعبندی و توضیح کامل مقراض و قیچی
عبارت «مقراض و قیچی» ترکیبی از دو واژه هممعنی با ریشههای متفاوت زبانی است که هر دو به یک ابزار برنده فلزی و دوتیغه اشاره دارند. مقراض واژهای عربی از ریشه «قرض» به معنی بریدن و جدا کردن است، در حالی که قیچی وامواژهای از زبانهای ترکی قدیم است که امروزه کاربرد بسیار گستردهتر و ملموستری در زبان فارسی روزمره پیدا کرده است.
این ابزار برش در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی دارای بارهای معنایی، کنایی و نمادین متعددی است. در ادبیات عرفانی نمادی برای بریدن تعلقات مادی و دنیوی به شمار میرود، در حالی که در کنایات عامیانه به عنوان مظهر جدایی، قطع رابطه و اتمام سخن (مقراض کلام) شناخته میشود. همچنین در زبان فارسی کهن واژههای اصیلی مانند کازود و دوکارد معادلهای تاریخی آن بودهاند.