یعنی چه
خداعه صیغه مبالغه و صفت مؤنث از ریشه خِداع است و به شخص یا چیزی گفته میشود که بسیار فریبدهنده، نیرنگباز و مکار باشد و با ظاهرسازی حقیقت را پنهان کند.
تلفظ
این واژه به صورت خَداعه (با فتح خاء و دال) تلفظ میشود و در اصل صفت مؤنث یا صیغه مبالغه عربی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه خداعه به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر بسیار فریبدهنده، مکار یا حیلهگر با ۵ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی از صفاتی که بیانگر مکر، فریبکاری و پنهانکاری هستند استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل فریبکار، مکار، مکرآمیز، نیرنگباز، حیلهگر و دستانگر هستند که همگی بار معنایی رفتار غیرصادقانه دارند.
در قرآن
خود کلمه خداعه در قرآن نیامده، اما همخانوادههای آن مانند «يُخَادِعُونَ» در آیه ۹ سوره بقره به معنی تلاش منافقان برای فریب دادن خدا و مؤمنان به کار رفته است.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و فرهنگ دینی نماد نفاق، دوچهرگی و فریب پنهان است؛ در طبیعت به سراب و در تمثیلهای ادبی معمولاً به دنیا (به عنوان پیرزن یا عروس خداعه و فریبکار) تشبیه میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خداعه
واژه خداعه ریشه در زبان عربی (از سه حرف خدع) دارد و به معنای بسیار فریبدهنده، حیلهگر و مکار است. این کلمه به عنوان صفت برای اشخاص یا پدیدههایی به کار میرود که با ظاهری آراسته و فریبنده، باطن واقعی خود را پنهان میکنند و مایه گمراهی میشوند.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، اگرچه این واژه به صورت مدخل مستقل در برخی لغتنامههای کلاسیک کمتر دیده میشود، اما کاربرد مشتقات آن در متون دینی و ادبی کاملاً رایج است. برای مثال، در احادیث و متون اخلاقی از دنیا یا سالهای کمباران با ظاهر پربرکت، به عنوان مظاهر خداعه یاد شده است.
در مجموع، این کلمه بار معنایی منفی شدیدی دارد و نمایانگر نفاق، دوچهرگی و رفتارهای غیرصادقانه پنهان است که در حل جدول نیز به عنوان معادل فریبکار و حیلهگر کاربرد دارد.