یعنی چه
در لغت به معنای زمین پست، گود، کمارتفاع و دارای هوای گرم و بیباد است. در اصطلاح جغرافیایی به دشت ساحلی وسیعی در غرب شبهجزیره عربستان در امتداد دریای سرخ گفته میشود.
تلفظ
این واژه در زبانهای عربی و فارسی به صورت تِهامَة (با کسره ت و فتحه ه) تلفظ میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای نامیدن این منطقه از واژههای Tihamah یا Tihama استفاده میکنند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و از ریشه (ت-ه-م) است که به عنوان اسم علم برای آن منطقه جغرافیایی به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی معادل دقیق تککلمهای ندارد و بیشتر به عنوان اسم خاص استفاده میشود، اما میتوان آن را به پستبوم یا دشت ساحلی ترجمه کرد.
در قرآن
کلمه تهامه به طور مستقیم در قرآن نیامده است؛ اما مفسران در تفسیر آیه ۱۰ سوره بلد (وهدیناه النجدین) برای تبیین مفهوم نجد (بلندبوم)، تهامه (پستبوم) را به عنوان متضاد آن ذکر کردهاند.
نماد چیست
این واژه نماد مکه مکرمه و اصالت حجازی است و کنایه از افتادگی و فروتنی دارد. همچنین به دلیل مبعث پیامبر (ص) در این جغرافیا، به ایشان پیامبر تهامی نیز میگویند.
جمعبندی و توضیح کامل تهامه
تهامه واژهای با ریشه کهن سامی و عربی است که در لغت به معنای زمین پست، گود و دارای هوای داغ و راکد است. در جغرافیای تاریخی جهان اسلام، این نام به دشت ساحلی وسیع و کمارتفاعی در جنوب غربی شبهجزیره عربستان اطلاق میشود که در امتداد دریای سرخ از حدود مکه تا یمن گستردگی دارد.
این کلمه اگرچه یک وامواژه جغرافیایی در زبان فارسی است، اما در ادبیات و متون تفسیری کاربرد کنایی و نمادین دارد. در این کاربردها، تهامه معمولاً در تقابل با منطقه کوهستانی و مرتفع «نجد» قرار میگیرد و نمادی از پستبوم، فروتنی و افتادگی به شمار میرود.
علاوه بر این، به دلیل واقع شدن بخشهایی از مکه مکرمه در این ناحیه، تهامه به عنوان نماد اصالت حجازی و سرزمین وحی شناخته میشود؛ تا جایی که در اشعار و متون کهن، از پیامبر گرامی اسلام (ص) با عنوان «پیامبر تهامی» یاد شده است.