یعنی چه
در اصطلاح حقوقی و کیفری، به معنی وجود یک احتمال قوی و منطقی است که متهم پرونده با شرکا، معاونان، شهود یا مطلعان جرم به صورت مخفیانه هماهنگ شود (ساختوپاخت کند) تا حقیقت را کتمان کرده یا مدارک و دلایل جرم را از بین ببرد. این وضعیت معمولاً از مجوزهای قانونی برای صدور قرار بازداشت موقت یا جلب بدون احضار است.
تلفظ
این عبارت از دو واژه تشکیل شده است: «بِیم» (bīm) با کسر اضافه به واژه بعدی متصل میشود و «تَبانی» (tabānī) که تلفظ آن بر وزن تفاعل است.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح حقوقی ۸ حرفی است.
به انگلیسی
در متون حقوقی بینالمللی و انگلیسی، برای بیان این مفهوم عمدتاً از واژگان collusion (تبانی/همدستی پنهان) و conspiracy (توطئه) استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای روان فارسی این اصطلاح شامل مواردی چون «نگرانی از همدستی پنهان»، «واهمه از دسیسه»، «سوءظن به توطئه» و «بیم توطئهگری» است.
نماد چیست
این عبارت یک اصطلاح انتزاعی حقوقی است و نماد گرافیکی سنتی ندارد؛ اما در تحلیل معناشناختی و ادبیات قضایی، نمادی از بیاعتمادی اجتماعی، ترس از تصمیمگیریهای پشتپرده، و ابزاری تصویری مانند «اتاق انفرادی» یا «دستبند» جهت پیشگیری از ارتباطات مخفیانه است.
جمعبندی و توضیح کامل بیم تبانی
عبارت «بیم تبانی» یک اصطلاح تخصصی و کلیدی در حوزه حقوق کیفری و آیین دادرسی است که از ترکیب دو واژه «بیم» (واژه اصیل فارسی به معنای ترس و هراس) و «تبانی» (واژه عربی به معنای سازش پنهانی بر امری) شکل گرفته است. این ترکیب معنایی دقیقاً زمانی به کار میرود که مقامات قضایی نگرانند متهم با برقراری ارتباط با دیگر شرکای جرم یا شهود، روند کشف حقیقت را منحرف کند.
در قوانین جزایی، وجود این بیم و احتمال عقلانی، به بازپرس یا قاضی اجازه میدهد تا تدابیر سختگیرانهای مانند صدور قرار بازداشت موقت یا جلب متهم را اتخاذ کند تا از تبانی و از بین رفتن آثار و دلایل جرم جلوگیری شود. بنابراین، این اصطلاح فراتر از یک ترکیب لغوی ساده، دارای آثار مهم حقوقی در پروندههای دادگاهی است.