یعنی چه
در اصطلاح علم تجوید، اذلاق به صفتی گفته میشود که باعث میشود حروف متعلق به آن به سرعت، نرمی و با سهولت فراوان از مخرج خود (که نوک زبان یا لبها است) خارج شوند. این ویژگی در تلاوت، سبب فصاحت و روانی کلام میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت صِفَتِ اِذلاق (با کسر تاء تانیث در حالت اضافه و سکون ذال) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان صفت حروف روان در تجوید، «صفت اذلاق» است که دقیقاً ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون انگلیسی زبان مربوط به علوم قرآنی و تجوید، این صفت را عینا به صورت Idhlaq نگارش میکنند یا از عبارتهایی مثل smooth articulation استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی این اصطلاح شامل روانی تلفظ، تندی ادا، تیزی زبان در بیان حرف و سبکی خروج صدا از دهان است.
در قرآن
خود کلمه «اذلاق» واژهای قرآنی نیست و در متن قرآن نیامده است؛ بلکه یک اصطلاح در علم تجوید قرآنی است که به حروف ششگانه «فِرَّ مِنْ لُبّ» اختصاص دارد تا قاریان آنها را سبک و سریع ادا کنند.
نماد چیست
در رسمالخط و علائم سنتی قرآن، نماد ظاهری خاصی برای این صفت وجود ندارد. اما از نظر مفهومی، این صفت نماد روانی، فصاحت و به کارگیری نوک زبان و لبها در تولید صداست.
جمعبندی و توضیح کامل صفت اذلاق
صفت اذلاق یکی از صفات اصلی و مهم حروف در علم تجوید است که به ویژگی ساختاری و آوایی برخی حروف عربی اشاره دارد. این صفت در لغت به معنای تیز کردن یا روانی و تندی است و در اصطلاح قاریان، به حروفی اطلاق میشود که به دلیل اتکا به نوک زبان یا لبها، بسیار سریع، سبک و بدون تکلف تلفظ میشوند.
حروف دارای این صفت شش حرف هستند که برای سهولت در حفظ، در عبارت «فِرَّ مِنْ لُبّ» (ف، ر، م، ن، ل، ب) جمع شدهاند. در نقطهمقابل این صفت، صفت «اصمات» قرار دارد که به معنای سنگینی و امتناع در تلفظ است و حروف دیگر را در بر میگیرد.
آشنایی با صفت اذلاق به قاریان قرآن کمک میکند تا در هنگام تلاوت، توازن آوایی را رعایت کرده و با شناخت دقیق مخارج حروف، شیوایی و فصاحت کلام آهنگین قرآن را به درستی پیادهسازی کنند.