یعنی چه
شماساس اسم خاص (عَلَم) برای یکی از پهلوانان و سرداران بزرگ سپاه افراسیاب (پادشاه توران) در شاهنامه فردوسی است. او در روایات اساطیری به همراه خزروان با سپاهی بزرگ به زابلستان حمله کرد و در نهایت به دست قارن، پسر کاوه آهنگر، کشته شد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت شَماساس (فتحه روی شین) است که در برخی نسخههای شاهنامه به صورت مخفف «شماس» یا «شماساش» نیز ضبط شده است.
در جدول
در سؤالات جدول، پاسخ این کلمه معمولاً به عنوان «پهلوان تورانی شاهنامه» یا «سردار افراسیاب» شناخته میشود که دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
از آنجا که این واژه یک اسم خاص اساطیری است، معادل معنایی در زبان انگلیسی ندارد و تنها به صورت Shamasas نویسهگردانی (فینگلیش) میشود.
به عربی
این نام ریشه در حماسههای ملی ایران دارد و معادل عربی برای آن وجود ندارد. نباید آن را با واژه عربی «شَمّاس» (به معنی خادم کلیسا) اشتباه گرفت.
به فارسی
در زبان فارسی معنای لغوی عام برای این واژه ثبت نشده و صرفاً به عنوان یک اسم خاص کهن و اساطیری در متون حماسی به کار رفته است.
نماد چیست
شماساس در ادبیات حماسی و شاهنامه فردوسی، نماد جنگاوری و وفاداری سپاهیان توران به پادشاه خود (افراسیاب) و در عین حال مظهر شکستپذیری نیروهای بیگانه در برابر مدافعان و پهلوانان ایرانزمین است.
جمعبندی و توضیح کامل شماساس
واژه «شماساس» یک اسم خاص (علم) متعلق به پهلوانان اسطورهای و حماسی در شاهنامه فردوسی است. این شخصیت به عنوان یکی از سرداران ارشد سپاه افراسیاب، پادشاه توران، شناخته میشود که در زمان کیقباد با سی هزار سپاهی به زابلستان یورش برد. وی در جریان جنگهای ایران و توران، سرانجام در نبرد با قارن (پسر کاوه آهنگر) شکست خورد و کشته شد.
این کلمه برخلاف تشابه ظاهری با واژه عربی «شماس» (خادم کلیسا)، کاملاً اصالت حماسی و باستانی دارد و دارای هیچ مابه ازای لغوی، مترادف یا متضاد در زبان فارسی امروز نیست. کاربرد اصلی آن در متون ادبی کهن، جدولهای کلمات متقاطع و پژوهشهای مربوط به شاهنامهشناسی است.