یعنی چه
متحمس واژهای کلاسیک با ریشه عربی است که به فردی اشاره دارد که با اشتیاق شدید، انگیزه بالا و انرژی فراوان نسبت به یک موضوع یا ایده واکنش نشان میدهد و برای تحقق آن تلاش میکند. در لغتنامههای کهن نیز به معنای فردی سخت، پایدار و استوار در دین یا جنگ آمده است.
تلفظ
این واژه به صورت مُتَحَمِّس (با ضمه روی م، فتح روی ت و ح، و تشدید و کسره روی م دوم) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «متحمس» است که دقیقاً از ۵ حرف تشکیل شده است. واژگان هممعنی دیگر مانند مشتاق و پرشور نیز ۵ حرفی هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از واژههای متنوعی برای رساندن این مفهوم استفاده میشود که رایجترین آنها Enthusiastic است.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و اسم فاعل از باب تفعل (تَحَمَّسَ) از ریشه «ح م س» است و در زبان عربی معاصر نیز دقیقاً به همین معنای پرشور و پراحساس به کار میرود.
به فارسی
بهترین و دقیقترین معادلهای فارسی برای این وامواژه، کلماتی نظیر پرشور، باانگیزه، مشتاق، فداکار و دلگرم هستند.
نماد چیست
در روانشناسی زبانی و معناشناسی مفهومی، متحمس بودن نمادی از برانگیختگی هیجانی مثبت، حرارت درونی، حرکت و پویایی است. در دنیای دیجیتال نیز با نمادهایی چون آتش (🔥) یا چهرههای بسیار شادمان و پرانرژی (😃) تداعی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل متحمس
واژه مُتَحَمِّس یک وامواژه عربی در زبان فارسی است که از ریشه سهحرفی «ح م س» به معنای شدت، سختی و شجاعت مشتق شده است. این کلمه در قالب اسم فاعل صیغه تفعل، به کسی اطلاق میشود که وجودش سرشار از اشتیاق، حرارت درونی و انگیزه برای پیگیری یک هدف، عقیده یا کار مشخص است.
اگرچه این واژه و مشتقات مستقیم آن در متن قرآن کریم به کار نرفتهاند، اما در ادبیات و زبان معاصر کاربرد روشنی دارد. در لغتنامههای کهن مانند دهخدا، این واژه بیشتر صبغه پایداری و استقامت در دین یا شجاعت در جنگ را داشت، اما امروزه در معنای روانشناختی و عمومیِ پرشور بودن، هیجان مثبت و علاقه وافر (معادل Enthusiastic انگلیسی) استفاده میشود.
در مقابلِ انسانهای متحمس، افراد بیتفاوت، دلسرد و بیانگیزه قرار دارند؛ چرا که روحیه تحمس همواره با پویایی، شرارههای انگیزه و حرکت رو به جلو همراه است و به عنوان نمادی از انرژی مثبت درونی شناخته میشود.