یعنی چه
مستغاث واژهای عربی و اسم مفعول از باب استفعال است. این کلمه به معنای کسی یا چیزی است که مورد استغاثه قرار میگیرد؛ یعنی انسان در اوج درماندگی و اضطرار به او پناه میبرد و از او طلب یاری و نجات میکند. این واژه در دعاهای اسلامی از نامها و صفات خداوند نیز به شمار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت مُستَغاث (با ضمه روی میم، سکون سین، فتحه روی تاء و غین) تلفظ میشود و در زبان فارسی نیز با همین اعراب به کار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند فریادرس، دادرَس، ملجأ و پناهگاه به عنوان هممعنی مستغاث کاربرد دارند. خود واژه مستغاث دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه کاملاً مفهوم پناهگاه یا کسی که در زمان سختی و اضطرار صدا زده میشود را منتقل میکنند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشه سهحرفی (غ و ث) ساخته شده و در متون عربی نیز در معنای پناهگاه و دادرَس کاربرد دارد.
در قرآن
خودِ کلمهٔ «مستغاث» به این شکل صریح در متن قرآن نیامده است، اما فعلها و مشتقات دیگر این ریشه (مانند «تستغیثون» در آیه ۹ سوره انفال یا «فاستغاثه» در آیه ۱۵ سوره قصص) در مفهوم دادخواهی و فریادرسی انسانها از خدا یا یکدیگر به کار رفتهاند.
جمعبندی و توضیح کامل مستغاث
واژه «مستغاث» ریشه در زبان عربی (از ماده غ و ث) دارد و از نظر صرفی اسم مفعول از باب استفعال است. این کلمه به طور دقیق به معنای کسی است که مورد فریادخواهی قرار میگیرد؛ یعنی دادرَس و پناهگاهی که انسانها در اوج سختی، اضطرار و درماندگی به او متوسل میشوند تا آنها را نجات دهد و دستشان را بگیرد.
در ادبیات عرفانی و فرهنگ اسلامی، این واژه جایگاه ویژهای دارد و اغلب به عنوان یکی از صفات و نامهای خداوند (مانند عبارت یا مستغاث) یاد میشود، چرا که آفریدگار جهان پناهگاه نهایی و فریادرس حقیقی بندگان در تمام سختیهاست. گرچه خود این کلمه به صورت مستقیم در قرآن ذکر نشده، اما مفهوم و مشتقات فعلی آن بارها در آیات مختلف آمده است.