معنی
واژه رحمت در لغت به معنای رقت قلب و مهربانی است که اقتضای احسان و نیکی به دیگران را دارد. این مفهوم در مورد انسان به معنای دلسوزی و تأثر قلبی و در مورد خداوند به معنای احسان، اعطای نعمت و بخشش گناهان است.
یعنی چه
رحمت یعنی داشتن روحیهای سرشار از شفقت و مهربانی که مانع از خشونت میشود و فرد را وا میدارد تا نسبت به خطاهای دیگران با گذشت و نسبت به نیازهایشان با بخشش و لطف برخورد کند.
مترادف
این کلمات همگی در معنای مهربانی، دلسوزی و اعطای خیر با واژه رحمت اشتراک معنایی دارند.
متضاد
این واژهها در نقطهی مقابل رحمت قرار دارند و به معنای سنگدلی، خشم، بلا و مجازات هستند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه سه حرفی «ر ح م» مشتق شدهاند و رابطهی معنایی نزدیکی با رحمت دارند.
ریشه
این واژه از زبان عربی وارد فارسی شده و اصل آن به معنای رقت قلب مقتضیِ احسان است که در فرهنگ اسلامی اهمیت بسیار بالایی دارد.
جمله سازی
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی با فتحهی راء، سکون حاء، فتحهی میم و سکون تاء تلفظ میشود.
در جدول
واژه «رحمت» دقیقاً ۴ حرف دارد و معمولاً در جدولها به عنوان معادل بخشایش، باران یا مهربانی خدا خواسته میشود.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، میتوان از هر یک از این واژهها برای انتقال مفهوم رحمت استفاده کرد.
به عربی
این واژه در زبان عربی به صورت «رَحْمَة» نوشته میشود و ۱۱۴ بار در قرآن کریم به کار رفته است.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این واژه کلماتی مانند مهربانی، بخشایش و رأفت هستند که حس شفقت و لطف را منتقل میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل رحمت
واژه رحمت یکی از زیباترین و کلیدیترین مفاهیم در زبان فارسی، ادبیات و فرهنگ اسلامی است. این کلمه در اصل به معنای رقت قلب، دلسوزی و مهربانی است که انسان را به احسان و نیکی وامیدارد. در نگرش توحیدی، رحمت صفت عام و خاص خداوند است که تمام موجودات جهان را در بر میگیرد و نماد بارز آن در طبیعت، بارش باران حیاتبخش و در میان انسانها، عاطفه بیمنت مادری است.
بررسی ریشهشناختی این واژه پیوند عمیق آن را با مفهوم «رَحِم» (محل پرورش جنین) نشان میدهد که خود گویای پناه، امنیت و تغذیهای است که از روی عشق خالصانه بنا شده است. در فرهنگ عمومی و جدول کلمات نیز این واژه ۴ حرفی کاربرد فراوانی دارد و معادل مفاهیمی چون عفو، مغفرت، برکت و لطف قلمداد میشود.