یعنی چه
«ادا شده» صفت مفعولی است که دو معنای اصلی دارد؛ نخست در زمینه مالی و تکالیف به معنی پرداخت شده، ایفا شده و بهجا آورده شده است (مانند ادای دین یا ادای نماز). دوم در زمینه زبانی و گفتاری به معنی بیان شده، تلفظ شده و بر زبان جاری شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب واژگانی به صورت «اَدا شُدِه» است که در آن واژه اول ریشه عربی و واژه دوم ریشه فارسی دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، با توجه به تعداد حروف و راهنمای سوال، پاسخ میتواند خودِ عبارت «ادا شده» یا مترادفهای آن نظیر پرداخته، گزارده یا ملفوظ باشد.
به انگلیسی
بسته به متن، واژههای Paid برای مسائل مالی، Fulfilled برای تعهدات و تعابیر مذهبی، و Pronounced برای کلمات استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای بخش مالی و وظایف از مؤدی و برای بخش کلامی از لفظ ملفوظ استفاده میگردد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی کلمه Ödenmiş دقیقاً معادل وجه پرداخت شده و Yerine getirilmiş معادل عمل بهجا آورده شده است.
به فارسی
برگردانهای خالص فارسی این واژه شامل «گزارده» (مانند نماز گزارده)، «پرداخته» و «توخته» (برای واام و دین) و «گفتهشده» یا «بر زبان آمده» برای بخش گفتاری است.
جمعبندی و توضیح کامل ادا شده
عبارت «ادا شده» یک ترکیب وصفی ساختگی (فارسی-عربی) است که از واژه عربی «أداء» و صفت مفعولی فارسی «شده» تشکیل شده است. این عبارت بسته به بافت متن در دو قلمرو کاملاً مجزا کاربرد دارد: نخست در ابعاد حقوقی، مالی و تکالیف عبادی که نشاندهنده تسویه کامل، انجام مسئولیت و پایان یافتن تعهد است؛ و دوم در مباحث زبانشناسی و گفتاری که به واژهها یا اصوات بیانشده و تلفظشده اشاره میکند.
در فرهنگ معین و لغتنامه دهخدا، این واژه بیشتر ذیل مصادیقی چون «ادای دین» یا «ادای وظیفه» تحلیل میشود. گرچه خود این ترکیب فارسی در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما ریشه عربی آن یعنی «أ د ی» بارها برای بازگرداندن امانتها و پرداخت حقوق مردم به کار رفته که بار معنایی مثبتِ تکمیل وظیفه و پایبندی به عهد را منتقل میکند.