یعنی چه
تاریک و روشن به وضعیت یا زمانی اطلاق میشود که هوا نه به طور کامل تاریک است و نه کاملاً روشن. این اصطلاح معمولاً برای توصیف لحظات آغازین صبح (بینالطلوعین) یا دقایق پایانی غروب (گرگومیش) به کار میرود که نور خورشید ضعیف و محیط نیمهروشن است. همچنین در اصطلاحات هنری به تضاد تیرگی و روشنی یا سایهروشن اشاره دارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «تاریک» (تلفظ: tārīk) و «روشن» (تلفظ: rowšan) همراه با واو عطف تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «تاریک و روشن» با تعداد ۱۰ حرف به عنوان پاسخ شناخته میشود. بسته به طراح جدول، کلماتی مانند گرگومیش یا سایهروشن نیز ممکن است به عنوان پاسخهای جایگزین مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف حالت تاریک و روشن هوا از واژگان twilight و dusk استفاده میشود. در حوزه هنر و نقاشی، اصطلاح تخصصی chiaroscuro برای نمایش تضاد تیرگی و روشنی به کار میرود.
به فارسی
معادلها و واژههای هممعنی فارسی برای این ترکیب شامل گرگومیش، سایهروشن، بینالطلوعین، پگاه، شفق و دَمِ صبح هستند که همگی به مفهوم حد فاصل میان تاریکی محض و روشنایی مطلق دلالت دارند.
نماد چیست
این اصطلاح در ادبیات و نمادشناسی نشاندهندهٔ وضعیت برزخی یا حالت گذار (تغییر از یک مرحله به مرحله دیگر) است. تاریک و روشن نمادی از ابهام، تردید، و همچنین آغاز یک دگرگونی (مانند ظهور امید از دل ناامیدی) به شمار میرود. در هنر نیز ابزاری برای بخشیدن عمق، حجم و واقعگرایی به آثار است.
جمعبندی و توضیح کامل تاریک وروشن
عبارت «تاریک و روشن» یک ترکیب عطفی اصیل در زبان فارسی است که از کنار هم قرار گرفتن دو صفت متضاد ساخته شده است. این واژه بیش از هر چیز به لحظات جادویی و خاصی از شبانهروز اشاره دارد که خورشید در افق پنهان است اما پرتوهای آن هنوز یا درخشندگی کامل ندارند و یا به طور کامل ناپدید نشدهاند؛ حالتی که در زبان عامه به آن گرگومیش میگویند.
از نگاه نمادین و ادبی، تاریک و روشن مرز باریک میان آگاهی و ناآگاهی، امید و بیم، و یا هر نوع وضعیت انتقالی در زندگی انسان را بازگو میکند. این مفهوم در قرآن کریم نیز با واژگانی چون الغسق و الفجر و توصیفاتی مانند آشکار شدن رشته سپید صبح از رشته سیاه شب مورد توجه قرار گرفته است که بر اهمیت این زمانِ گذار تأکید دارد.