یعنی چه
فتخات جمع واژه عربی «فتخة» است و به انگشترهای بزرگ و پهنی (معمولاً از جنس نقره و بدون نگین) اشاره دارد که زنان در انگشتان دست یا پای خود استفاده میکردند. این واژه همچنین به معنای حلقهها و زیورهای حلقهای ساده به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فَتَخات (fatakhāt) با فتح حرفهای ف و ت است که به عنوان شکل جمع مؤنث سالم برای کلمه فَتْخَة یا فَتَخَة شناخته میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه فتخات به عنوان پاسخ برای طراحانی که به دنبال جمع انگشترهای بینگین یا حلقههای زینتی پا هستند، با ۵ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه معادل دقیقی که بار فرهنگی آن را کاملاً منتقل کند وجود ندارد، اما عباراتی چون Toe rings (برای حلقههای پا) یا Plain rings و Ornamental bands برای توصیف آن مناسب هستند.
به ترکی
این واژه تخصصی عربی معادل مستقیم و یککلمهای در زبان ترکی ندارد؛ نزدیکترین معادل عمومی برای آن واژه Yüzükler به معنای انگشترها یا حلقهها است.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه به زبان فارسی شامل کلماتی چون حلقهها، انگشترهای ساده، انگشترهای بینگین و در برخی متون قدیمی، خلخالها یا زیورهای پهن دست و پا میشود.
نماد چیست
در فرهنگ سنتی و صدر اسلام، فتخات نمادی از آرایهها و زینتهای خاص زنان عرب (بهویژه زیورهای مخصوص انگشتان پا و دست) در دوران جاهلیت و پس از آن بوده و نشانهای از آراستگی به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل فتخات
واژه «فتخات» یک اسم جمع عربی، برگرفته از ریشه «ف-ت-خ» است که در اصل به معنای نرمی، انعطاف و سستی مفاصل است. در اصطلاح لغوی، فتخات به انگشترها یا حلقههای بزرگ، پهن و معمولاً بدون نگینی (اغلب از جنس نقره) گفته میشود که زنان در انگشتان دست یا پای خود قرار میدادند. این کلمه در متن صریح قرآن کریم نیامده است، اما در احادیث، روایات فقهی و تفاسیر مربوط به احکام حجاب و زکات به عنوان نمونهای از زینتهای رایج آن دوران ذکر شده است.
در ادبیات لغتنامهای فارسی و عربی مانند دهخدا، این واژه معادل حلقهها و انگشترهای ساده معنا شده و در جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک لغت کهن و پنجحرفی کاربرد دارد. شناخت این کلمه به درک بهتر متون تاریخی و روایی دوره اسلامی کمک میکند.