یعنی چه
شماطهدار اصطلاحی است که برای ابزارهای زمانسنج (عمدتاً ساعتهای رومیزی یا دیواری قدیمی) به کار میرود که به یک مکانیسم زنگ یا آلارم مجهز هستند. این قابلیت به کاربر اجازه میدهد تا ساعت را برای زمان خاصی کوک کند تا در آن موقع با ایجاد صدا، فرد را بیدار کند یا هشداری را اعلام نماید.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه «شماطهدار» معمولاً در پاسخ به راهنماهایی همچون «ساعت زنگدار» یا «ساعت هشداردهنده قدیمی» میآید.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از واژه Alarm یا ترکیب Alarm clock استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ریشه تنبیه به معنی آگاه کردن و بیدار کردن، واژه مُنَبِّه را برای ساعت شماطهدار به کار میبرند.
به فارسی
در واژگان فارسی، معادلهای دقیق و روان برای این اصطلاح شامل «زنگدار»، «ساعت بیدارباش» و «ساعت هشداردهنده» است. واژه شماطه در اصل از واژه روسی «شومت» به معنی غوغا و صدا گرفته شده و با پسوند دارندگی فارسی ترکیب شده است.
نماد چیست
ساعت شماطهدار در مفهوم نمادین، مظهر نظم، هشیاری، سحرخیزی و به کار افتادن زمان است. در ادبیات و متنهای معاصر، این واژه گاهی به عنوان نمادی برای هشدار جهت از دست رفتن زمان یا بیدار شدن از خواب غفلت و همچنین تکرار مکررات زندگی مدرن استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل شماطه دار
واژه «شماطهدار» اصطلاحی است که در زبان فارسی برای توصیف ساعتهای زنگدار و هشداردهنده به کار میرود. بخش اول این واژه یعنی «شماطه» برخلاف ظاهر عربیاش، ریشه در وامواژهای روسی دارد که به مرور زمان با پسوند فارسی «دار» ترکیب شده و مفهوم ابزاری مجهز به سیستم صوتی بیدارباش را به خود گرفته است.
این کلمه امروزه یادآور ساعتهای رومیزی قدیمی و کوکی است که با زنگ ممتد و مکانیکی خود، آغاز روز یا فرارسیدن یک موعد خاص را اعلام میکردند. در فرهنگ عمومی و جدولهای کلمات متقاطع، این واژه همواره مترادف با نظم، وقتشناسی و ابزارهای سنتی سنجش زمان و آلارم شناخته میشود.