یعنی چه
واژه «منهوک» صفت یا اسم مفعول از ریشه عربی است و به کسی یا چیزی اطلاق میشود که به دلیل بیماری شدید، رنج یا سختی فراوان، قوای بدنیاش کاملاً تحلیل رفته و بسیار لاغر، نزار و فرسوده شده باشد. این واژه همچنین در متون قدیمی به معنای کسی که سرگشته یا بیباکانه در کاری غرق شده نیز به کار رفته است.
تلفظ
این واژه به صورت مَنهوک (فتح م، سکون ن، ضمه ه) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند بیمار سخت، لاغر و نزار، بسیار ضعیف یا اصطلاحی در عروض شعر به عنوان راهنما آمده و پاسخ آن «منهوک» است.
به انگلیسی
برای انتقال معنای منهوک در انگلیسی از کلماتی استفاده میشود که بر فرسودگی جسمی شدید یا لاغری مفرط ناشی از بیماری دلالت دارند.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون رنجور، علیل، ناتوان، نزار، نحیف و فرسوده است که همگی بیانگر وضعیت جسمانی تحلیلرفته هستند.
در قرآن
بررسی منابع لغوی و قرآنی نشان میدهد که واژه «منهوک» در متن قرآن کریم نیامده و کاربرد قرآنی ندارد.
نماد چیست
این کلمه در ادبیات، عرفان یا فرهنگ عامه مظهر یا نماد نمادین خاصی نیست؛ بلکه صرفاً به عنوان یک صفت برای توصیف اوج ناتوانی جسمی و فرسودگی ناشی از بیماری سخت به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل منهوک
واژه «منهوک» ریشه در زبان عربی دارد و از مصدر «نهک» به معنای فرسودن و ضعیف کردن مشتق شده است. در زبان و ادبیات فارسی، این کلمه به عنوان صفت برای اشاره به فردی استفاده میشود که بر اثر یک بیماری گران یا تحمل سختیهای طاقتفرسا، تمام توان و بنیه جسمی خود را از دست داده و به حالت رنجوری و لاغری مفرط درآمده است.
علاوه بر کاربرد عمومی آن در معنای رنجور و علیل، منهوک یک اصطلاح تخصصی در دانش عروض (وزن شعر) نیز به شمار میرود. در عروض، به شعری از بحر رجز یا منسرح که دو-سوم آن حذف شده و بسیار کوتاه و به اصطلاح ضعیف شده باشد، منهوک میگویند که این نامگذاری کاملاً با ریشه معنایی کلمه یعنی کاهش و تحلیل رفتن همخوانی دارد.
در مجموع، این واژه نماد یا کاربرد فرهنگی یا قرآنی ویژهای ندارد و بیشتر در متون کهن پزشکی، ادبی و لغتنامهها برای به تصویر کشیدن اوج ضعف، بیحالی و زوال نیروی حیاتی بدن انسان کاربرد داشته است.