یعنی چه
ریشه ریواس به اندام زیرزمینی و ضخیم (ریزوم) گیاه ریواس گفته میشود. برخلاف برگهای این گیاه که به دلیل داشتن اسید اگزالیک سمی هستند، ریشه آن سرشار از ترکیبات دارویی است. در طب سنتی، این بخش را پس از خشک کردن به عنوان دارویی مؤثر برای تقویت دستگاه گوارش، پاکسازی بدن و به عنوان یک مسهل طبیعی به کار میبرند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت [رِ شِ یِ رِ واس] است که از دو واژهٔ «ریشه» (بخش زیرزمینی گیاه) و «ریواس» (نام گیاه) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه با توجه به تعداد حروف معمولاً «ریشه ریواس» (۹ حرف)، «ریوند» (۵ حرف) یا «ریوند چینی» (۹ حرف) است.
به انگلیسی
در منابع علمی و بازرگانی بینالمللی، برای اشاره به ریشهٔ این گیاه از ترکیب Rhubarb root استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی به ریشهٔ این گیاه Ravent kökü میگویند. لازم به ذکر است که در برخی گویشهای ترکی مانند آذربایجانی، به خود گیاه ریواس «اوشقون» یا «اشگون» نیز گفته میشود.
به فارسی
در زبان و ادبیات فارسی و همچنین متون کهن طب سنتی، معادلهای اصیل و مترادفی همچون «ریوند»، «ریوند چینی»، «بیخ ریواچ» و «راوند» برای این کلمه به کار رفته است.
نماد چیست
در اسطورههای آفرینش ایران باستان (کتاب بندهش)، گیاه ریواس جایگاه ویژهای دارد؛ مشی و مشیانه (نخستین جفت بشر در فرهنگ ایرانی) به صورت دو ساقهٔ ریواس همقد و درهمتنیده از خاک میرویند که نماد پیدایش انسان، باروری، پیوند زناشویی و همبستگی است. در فرهنگ پزشکی سنتی نیز این ریشه نماد درمان تلخِ شفابخش و پاکسازی درونی بدن است.
جمعبندی و توضیح کامل ریشه ریواس
ریشه ریواس که در اصطلاح علمی ریزوم گیاه ریواس نامیده میشود، یکی از اندامهای بسیار ارزشمند این گیاه است که برخلاف برگهای سمی آن، کاربردهای وسیع درمانی دارد. این بخش از گیاه در متون کهن پزشکی و داروسازی ایران با نام «ریوند» یا «ریوند چینی» شناخته میشود و از گذشتههای دور به عنوان یک داروی تقویتکننده معده، مسهل طبیعی و پاککننده سموم بدن تجویز میشده است.
از نظر فرهنگی و اسطورهشناسی، گیاه ریواس ریشه عمیقی در باورهای ایران باستان دارد؛ چرا که در کتاب بندهش آمده است نخستین انسانهای زمین (مشی و مشیانه) از یک گیاه ریواس دوقلو و درهمتنیده پدید آمدهاند. بنابراین، این کلمه علاوه بر ابعاد گیاهشناسی و کاربرد گستردهاش در طراحان جدولهای کلمات متقاطع، بار معنایی اسطورهایِ مرتبط با باروری و پیدایش حیات را نیز در فرهنگ ایرانی به دوش میکشد.