یعنی چه
این عبارت ترکیبی است که در زبان فارسی گفتاری و نوشتاری برای تأکید بر این موضوع به کار میرود که نظر، تصمیم یا تجربهٔ مطرحشده صرفاً متعلق به خودِ شخصِ گوینده است و نه دیگران. از نظر اصول ویرایشی، این ترکیب نوعی حشو یا غلط مصطلح به شمار میرود، زیرا «من» و «به شخصه» هر دو یک مفهوم را میرسانند و ساختار درستتر آن «من خودم» یا «من به نوبهٔ خود» است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [man be šax-se] است.
به انگلیسی
به عربی
به ترکی
به فارسی
برگردانها و جایگزینهای اصیل و درستتر این عبارت در زبان فارسی شامل «من خودم»، «به نظر من»، «از دیدگاه من»، و «من به نوبهٔ خود» است که فاقد حشو و ساختار غریب هستند.
در قرآن
ترکیب «من به شخصه» در قرآن نیامده است. واژهٔ «شخص» نیز به این صورت و مفهوم اسمی (فرد) در قرآن کاربرد مستقیمی ندارد؛ تنها کلمهٔ همریشه با آن، واژهٔ «شاخِصَةٌ» (از ریشه شَخَصَ) در آیه ۹۷ سوره انبیاء است که به معنی خیره ماندن چشم از شدت ترس و وحشت قیامت به کار رفته و ارتباطی با مفهوم «شخصیت و فرد» ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل من به شخصه
عبارت «من به شخصه» یکی از ترکیبات بسیار رایج و پرکاربرد در مکالمات روزمره و حتی مکاتبات اداری و غیررسمی زبان فارسی است. کاربران معمولاً زمانی از این عبارت استفاده میکنند که میخواهند بر استقلال رأی، دیدگاه فردی و مسئولیت شخصی خود در قبال یک نظر یا عمل تأکید کنند و آن را از نظر جمع یا گروه متمایز سازند.
با وجود رواج گسترده، این ترکیب از نظر کارشناسان ادبی و ویراستاران زبان فارسی یک «غلط مصطلح» یا ترکیب حشو آمیخته (دورگه) تلقی میشود. ریشهٔ این ایراد به ترکیب ضمیر اول شخص فارسی (من) با عبارت «به شخصه» برمیگردد که نوعی گرتهبرداری ناقص از ساختارهای عربی مانند «بِشخصِهِ» (برای سوم شخص) است. در متون فصیح و نگارش اصیل، توصیه میشود به جای آن از واژههایی چون «شخصاً»، «من خودم» یا «به نوبهٔ خود» استفاده شود.