یعنی چه
این کلمه در اصل یک فعل عربی (صیغه مفرد مذکر غایب) از ریشه «و-ج-د» است. به دلیل اعلال، حرف «و» از ابتدای آن حذف شده و به صورت «یَجِد» درآمده است. این واژه در متون دینی، عرفانی و ادبیات فارسی کاربرد زیادی دارد و به معنای دسترسی داشتن، متوجه شدن یا به حالت یافتن رسیدن است.
مترادف
در بافتهای مختلف زبانی، این کلمه میتواند با افعالی همچون مییابد، متوجه میشود، حاصل میکند و احساس میکند هممعنی باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در حالت مجزوم «یَجِد» (Yajid) و در حالت مرفوع «یَجِدُ» (Yajidu) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «مییابد در عربی» یا به عنوان یک فعل ۳ حرفی قرآنی، خود واژه «یجد» مورد نظر است.
به انگلیسی
بسته به سیاق متن، معادلهای انگلیسی آن افعالی مانند find (یافتن)، feel (احساس کردن) یا encounter (مواجه شدن) در زمان حال ساده هستند.
به عربی
کلمات هممعنی در عربی معیار که میتوانند به جای یجد استفاده شوند شامل یعثر، یلقی و یصادف هستند.
به فارسی
دقیقترین و رایجترین برگردان این فعل مضارع غایب به زبان فارسی، فعل «مییابد» یا «پیدا میکند» است.
در قرآن
این فعل در قرآن کریم کاربرد فراوانی دارد. برای نمونه در آیه ۱۱۰ سوره نساء آمده است: «وَمَن یَعْمَلْ سُوءًا أَوْ یَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ یَسْتَغْفِرِ اللَّهَ یَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَّحِیمًا» که یعنی: و هر کس کار بدی کند یا بر خویشتن ستم ورزد، سپس از خدا آمرزش بخواهد، خدا را آمرزنده و مهربان مییابد. همچنین در آیه ۹۲ سوره توبه به صورت متکلم «لَا أَجِدُ» (نمییابم) آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل یجد
کلمه «یجد» یک واژه مستقل و اصیل در زبان فارسی نیست، بلکه یک فعل مضارع عربی صیغه مفرد مذکر غایب است که از ریشه ثلاثی مجرد «و-ج-د» مشتق شده است. در فرایند صرف این فعل، حرف واو حذف شده و به شکل یجد درآمده است. این کلمه به دلیل حضور پررنگ در متون دینی، آیات قرآن کریم، و متون ادبی و عرفانی، کاملاً برای فارسیزبانان شناختهشده است.
هسته معنایی این واژه بر پایه یافتن، درک کردن و احساس کردن استوار است. بسته به اینکه در چه جمله و سیاقی قرار بگیرد، میتواند به معنای یک یافتنِ فیزیکی و مادی (پیدا کردن شیء)، یک درک ذهنی و عقلانی، یا یک شهود و احساس درونی (مانند وجدان و وجد) باشد. در کتاب حقایق جدول نیز این کلمه دقیقاً ۳ حرف دارد و معمولاً به عنوان معادل عربی «مییابد» پرسیده میشود.