یعنی چه
«اوپوش» در منابع اصیل فارسی به این صورت ثبت نشده است؛ بلکه یا صورت مکتوب نادرستی از واژه اساطیری «اَپوش» (دیو خشکی و مظهر خشکسالی در ایران باستان و رقیب ایزد تیشتر) است، یا اشاره به واژه ترکی «اؤپوش» (Öpüş) دارد که در زبان و ادبیات ترکی آذربایجانی به معنای بوسه و روبوسی به کار میرود.
تلفظ
در صورت اول (اساطیر ایرانی) تلفظ صحیح آن «اَپوش» (Apōš) یا «آپوش» است. در صورت دوم (زبان ترکی) به صورت «اؤپوش» (Öpüş) با ضمه کشیده و مجهول تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً با تعداد ۵ حرف به عنوان پاسخِ طراحان برای اشاره به همان دیو خشکسالی یا صورتهای مشابه مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به ریشه مدنظر، در متون اسطورهشناسی به صورت Apaosha آوانویسی میشود و در معنای ترکی معادل واژه Kiss است.
به ترکی
این کلمه در زبان ترکی دقیقاً به معنی بوسه است. اگر منظور دیو خشکسالی ایرانی باشد، در ترکی به صورت توصیفی «دیو خشکی» نامیده میشود.
به فارسی
معادل درست و فصیح این واژه در اساطیر فارسی «اَپوش» یا «آپوش» است که به معنای دیو مهارکننده باران و مظهر قحطی است. در نگاه دوم، برگردان فارسی واژه ترکی آن، «بوسه» یا «ماچ» میشود.
نماد چیست
در بافت اساطیری ایران، این موجود نماد مطلقِ خشکی، بند آمدن باران و سترون شدن زمین است. او در نبرد معروف خود با تیشتر (ایزد باران)، به شکل اسبی سیاه، گر و ترسناک ظاهر میشود که مظهر قهر طبیعت و قحطی است.
جمعبندی و توضیح کامل اوپوش
واژه «اوپوش» به طور مستقل و با این رسمالخط در واژهنامههای کلاسیک و فصیح زبان فارسی ثبت نشده است. بر اساس ریشهیابی منابع، این کلمه بازتاب دو مفهوم کاملاً مجزا از یکدیگر است؛ نخست، خطای نوشتاری یا آوانویسی عامیانهای از واژه اساطیری «اَپوش» (یا آپوش) که در دین زرتشتی و متون پهلوی نام دیو خشکسالی و هماورد اصلی تیشتر (ایزد بارانآور) است.
دوم، این لفظ کاملاً منطبق بر واژه ترکی «اؤپوش» (Öpüş) به معنای بوسه و دگربوسی است که در ادبیات و گفتگوهای روزمره ترکی آذربایجانی کاربرد بسیار فراوانی دارد. بنابراین، بسته به زمینه متن (اساطیری یا زبان ترکی)، معنای آن بین «دیو خشکی» و «بوسه» متغیر است.
در بازیهای فکری و جدولهای کلمات متقاطع، طراحان معمولاً این کلمه را به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای مفهوم اساطیری آن (به جای املای اصلی چهار حرفیِ اَپوش) یا معادل ترکی بوسه در نظر میگیرند که شناخت هر دو جنبه به حل آن کمک میکند.