یعنی چه
انفتاق در لغت به معنای اثرپذیری از شکافتن است؛ یعنی حالتی که در آن یک کلِ یکپارچه و بسته، دچار گسست، رخنه یا گشایش ناگهانی میشود. این واژه بیشتر در متون کهن لغوی، فلسفی و عرفانی به کار میرود و به پدیدهٔ باز شدن پس از یک انسداد کامل اشاره دارد.
تلفظ
این کلمه بر وزن انفعال است و به صورت اِنْفِتاق تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنماهایی چون «شکافته شدن»، «از هم جدا شدن» یا «عارضه فتق در پزشکی»، واژه ۶ حرفی «انفتاق» است.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، در کاربردهای عمومی از Rupture و Fissure و در مستندات علمی و پزشکی از Herniation استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و از ماده «ف ت ق» در باب انفعال ساخته شده است.
به فارسی
برابرهای اصیل فارسی این کلمه شامل واژههایی چون شکافتگی، گسست، پارگی و بازشدگی است که مفهومِ از هم جدا شدن دو بخش پیوسته را میرسانند.
نماد چیست
انفتاق در جهانبینی اساطیری و عرفانی، نماد آغاز آفرینش، ظهور نور از دل تاریکی و شکستن یک وضعیت بسته و راکد است. همانطور که سپیدهدم را «فتقالصبح» مینامند، این واژه نماد گشایش پس از انسداد کامل تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل انفتاق
واژهٔ «انفتاق» اسمی مصدر از ریشهٔ عربی «فتق» است که به معنای شکافته شدن، باز شدن و از هم گسستن پدیدههای به هم پیوسته به کار میرود. این کلمه در زبان فارسی معاصر کاربرد روزمرهٔ چندانی ندارد و بیشتر در متون لغوی، فلسفی یا در اصطلاحات خاص پزشکی (به عنوان معادل فتق و بیرونزدگی احشاء) دیده میشود.
از منظر معنایی و ریشهشناختی، این واژه پیوند عمیقی با مفاهیم تکوینی دارد؛ اگرچه خودِ کلمه به صورت مستقیم در قرآن نیامده، اما فعل همخانوادهٔ آن در آیه ۳۰ سوره انبیاء (ففتقناهما) به پدیدهٔ جداسازی آسمانها و زمین از یکدیگر اشاره میکند که امروزه برخی مفسران آن را با پدیدهٔ علمی بیگبنگ یا انفجار بزرگ همسو میدانند. در ادبیات و عرفان نیز این کلمه نمادی از تحول ناگهانی، گشایش و شروع حرکت از دل یکپارچگی است.