تبذر یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل تبذر

واژه تبذر که از ریشه عربی «ب‌ذر» مشتق شده است، در زبان فارسی کاربرد مستقل و رایجی ندارد، اما از نظر صرفی حالت لازم یا اثر واژه پرکاربردترِ «تبذیر» (اسراف و ولخرجی) محسوب می‌شود. معنای بنیادی این واژه بر پایه پاشیدن دانه استوار است که در اصطلاح به هرگونه پراکنده شدن، متفرق شدن و از هم گسیختن انسجام (چه در مال و چه در امور دیگر) اطلاق می‌گردد.

در فرهنگ اخلاقی و فقهی، هرچند خود کلمه تبذر در قرآن نیامده، اما هم‌خانواده‌های آن مانند تبذیر به شدت نکوهش شده‌اند. این مفهوم استعاره‌ای از هدر رفتن سرمایه‌های مادی و معنوی و حرکت به سمت بی‌نظمی و فروپاشی است که نقطه مقابل آن تمرکز، قناعت و صرفه‌جویی قرار دارد.